Issues
Select Version
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

1. Parimaṇḍalasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

sekhiyesu၊ သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့တွင်= paṭhame၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌= parimaṇḍalanti၊ ကား= samantato၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌= maṇḍalaṃ၊ ဝန်းဝိုင်းစွာ= [nivāsessāmi၊ ၌စပ်]= **samantato maṇḍalaṃ** .၊ ပရိကို= "samantato"၊ ဟု ဖွင့်၊ "အထက်ဘက်၌ ချက်ဖုံးလောက်သော အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်, အောက်ဘက်၌ ခြေသလုံးမြင်းခေါင်း၏ အောက် လက် ၈သစ်လောက်အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ညီညီညာညာ ဝန်းဝိုင်းနေအောင် ဝတ်ပါ" ဟူလို=
သိက္ခာကရဏီယာတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်းဝိုင်းစွာ။ နိဝါသေဿာမိ၊ သင်းပိုင်ကို ဝတ်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာရာမေပိ၊ ကျောင်းအာရာမ်၌လည်းကောင်း။ အန္တရဃရေပိ၊ ရွာတွင်း၌လည်းကောင်း။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော အရပ်တို့၌။ သိက္ခာ၊ ကျင့်ခြင်းကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ပြုထိုက်၏။ စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ["ပရိစ္ဆေဒေါ န ကတော" နှင့် "ပါဠိ အာရောပိတာ" တို့၌ စပ်။] ယသ္မာ၊ ‌အကျင့်ကြောင့်။ ဝတ္တက္ခန္ဓကေ၊ က၌။ ဝုတ္တဝတ္တာနိပိ၊ ‌ဟောတော်မူအပ်သော ဝတ်တို့သည်လည်း။ သိက္ခိတဗ္ဗတ္တာ၊ ကျင့်ထိုက်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သေခိယာနေဝ၊ သေခိယတို့သည်ပင်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ပါရာဇိကာဒီသုဝိယ၊ တို့၌ကဲ့သို့။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ ဂဏန်းဖြင့်ပိုင်းခြားခြင်းကို။ န ကတော၊ မပြုအပ်။ စ၊ သည်သာမကသေး။**သမန္တတော မဏ္ဍလံ** ။၊ ။ပရိကို "သမန္တတော" ဟု ဖွင့်၊ "အထက်ဘက်၌ ချက်ဖုံးလောက်သော အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်, အောက်ဘက်၌ ခြေသလုံးမြင်းခေါင်း၏ အောက် လက် ၈သစ်လောက်အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ညီညီညာညာ ဝန်းဝိုင်းနေအောင် ဝတ်ပါ" ဟူလို။
**အာရာမေပိ၊ ပေ၊ သဗ္ဗတ္ထ** ။၊ ။"ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာယ အန္တရဃရေ" စသည်၌ "အန္တရဃရေ" ပါသကဲ့သို့ ဤ၌ "အန္တရဃရေ" မပါရကား ကျောင်း၌ဖြစ်စေ, ရွာ၌ဖြစ်စေ အားလုံးနေရာ၌ ပရိမဏ္ဍလ ဖြစ်အောင် ဝတ်ရမည်ဟု သိသာ၏၊ ထို့ကြောင့် "အာရာမေပိ အန္တရဃရေပိ သဗ္ဗတ္ထ" ဟု ဖွင့်သည်၊ အာရာမေကို ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနာဒိကာလကို ရည်ရွယ်၍ ဆိုသည်ဟု ဋီကာဆို၏၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားဝတ်တက်ရာအရပ်, သံဃာအများ စုဝေးရာအရပ်, ဆရာသမားထံ ဆည်းကပ်ရာအရပ်, စာတက်ရာအရပ်, ဆွမ်းစားရာအရပ် စသည်၌ ပရိမဏ္ဍလဖြစ်အောင် ဝတ်ရမည်။
**သိက္ခာ ကာတဗ္ဗာ** ။၊ ။သိက္ခဓာတ်၏ သင်ယူခြင်းအနက်, ကျင့်ခြင်းအနက်ကို ယူ၍ "သိက္ခာ- သင်ခြင်း အားထုတ်ခြင်းကို" ဟု ရှေးကအနက်ပေးကြသော်လည်း "နိဝါသေဿာမီတိ၊ ပေ၊ သဗ္ဗတ္ထ" ကို ထောက်လျှင် ကျင့်ခြင်းအနက်ကိုသာ ယူသင့်၏၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း- "ပရိမဏ္ဍလ ဖြစ်အောင် ဝတ်မည်" ဟုအလုံးစုံအရပ်၌ "သင်ရမည်" ဟူသော အနက်၏ မဖြစ်သင့်၍ "ကျင့်ရမည်" ဟူသော အနက်သာ ဖြစ်သင့်သောကြောင့်တည်း၊ သို့သော် ထိုဝတ်နည်းကို နားလည်အောင်ကား သင်ယူရမည်သာ၊ "မသင်ယူလျှင် အနာဒရိယ ဖြစ်ရာ၏" ဟု နောက်၌ ဋီကာပြလတ္တံ့။
**ဝတ္တက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တဝတ္တာနိ** ။၊ ။ဝတ္တက္ခန္ဓက၌ ဝတ်တို့လည်း "သိက္ခိတဗ္ဗာ- ကျင့်ထိုက်ကုန်၏၊ ဣတိ- ဤဝစနတ္ထကြောင့် သေခိယ မည်ကြသည်" ဟူလို၊ ဝတ္တက္ခန္ဓက၌ လာသော ဝတ်တို့သာမက, အခြားခန္ဓကတို့၌ လာသော ဝတ်များလည်း ဤသေခိယ၌ သွင်းယူရသည်၊ ထို့ကြောင့် "ဝတ္တက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တဝတ္တာနိ" ကို နိဒဿနနည်းဟု မှတ်ပါ။
စာရိတ္တဝိနယဒဿနတ္ထံ၊ စာရိတ္တဝိနည်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ["အာပတ္တိနာမေန အဝတွာ ပါဠိ အာရောပိတာ" ၌စပ်၊ ဋီကာ၌ "ပရိစ္ဆေဒေါ န ကတော" ကိုဆောင်ယူ၍ စပ်ရမည်ဟူသော စကားကို စဉ်းစားပါ။] ယော ပန ဘိက္ခု ဩလမ္ဗန္တော နိဝါသေယျ, ဒုက္ကဋန္တိ၊ ယော ပန ဘိက္ခု၊ ပေ၊ ဒုက္ကဋံဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အာပတ္တိနာမေန၊ အာပတ်အမည်ဖြင့်။ အဝတွာ၊ ဟောတော်မမူဘဲ။ သိက္ခာကရဏီယာတိ၊ ယာဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ သဗ္ဗသိက္ခာပဒေသု၊ တို့၌။ ပါဠိ၊ ကို။ အာရောပိတာ၊ တင်အပ်ပြီ။ ပန၊ ထိုသို့ပင် အာပတ်နာမည် မတပ်ပါသော်လည်း။ ပဒဘာဇနေ၊ ပဒဘာဇနီ၌။ [ဤသိက္ခာပုဒ်၏ ပဒဘာဇနီ၌-ဟူလို။] အာပတ္တိဒုက္ကဋဿာတိ၊ ဿဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ မိန့်တော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသောသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ အနာဒရိယကရဏေ၊ မလေးစားသဖြင့် ပြုခြင်းကြောင့်။ [မလေးမစားဘဲ မညီညွတ်ဝတ်ခြင်း စသည်ကြောင့်-ဟူလို။] ဒုက္ကဋံ၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိထိုက်၏။ [ဤအဓိပ္ပာယ်များကို ဤအဋ္ဌကထာအတိုင်း ပါတိမောက်ဘာသာ ဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ ပရိမဏ္ဍလန္တိဧတ္ထ၊ ပရိမဏ္ဍလံဟူသောဤပါဌ်၌။ (ဝိနိစ္ဆယော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။) နာဘိမဏ္ဍလံ၊ ချက်အဝန်းကို။ [ချက်၏ဝဲယာဘေးပတ်လည် နောက်‌ကျောနှင့်တကွ အရပ်ကိုယူ၊ နောက် ဇာဏုမဏ္ဍလဿ ၌လည်း နည်းတူ။] ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍လည်းကောင်း။ ဇာဏုမဏ္ဍလဿ၊ ပုဆစ်ဒူးဝန်း၏။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ဇင်္ဃဋ္ဌိကတော၊ မြင်းခေါင်းရိုးမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တံ၊ လက် ၈သစ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော အရပ်တိုင်အောင်။ [ရိုးရိုးလက် ၈ သစ်ဖြင့် (ရှင်စောတစ်ထွာ, မဇ် ၃ ထွာ အတိုင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ) အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တံ။] နိဝါသနံ၊ သင်းပိုင်ကို။ ဩတာရေတွာ၊ ချ၍လည်းကောင်း။ နိဝါသေန္တေန၊ ဝတ်သောရဟန်းသည်။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ဝန်းဝိုင်းစွာ။ နိဝတ္ထံ နာမ၊ ဝတ်အပ်သည် မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဧဝံ၊ သို့။ အနိဝါသေတွာ၊ မဝတ်မူ၍။ အနာဒရိယေန၊ မလေးစားခြင်းကြောင့်။ (လေးစားခြင်း မရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ မလေးစားခြင်း ကြိယာကြောင့်။) ပုရတော ဝါ၊ ရှေ့၌သော်လည်းကောင်း။ ပစ္ဆတော ဝါ၊ နောက်၌သော်လည်းကောင်း။ ဩလမ္ဗေတွာ၊ တွဲလျားချ၍။ နိဝါသေန္တဿ၊ ဝတ်သောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ ဟောတိ။
စ၊ ဆက်။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ တဿေဝ၊ ထိုတွဲလျားချ၍ ဝတ်သော ရဟန်း၏သာ။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ န၊ မဟုတ်သေး။ အညေ၊ ကုန်သော။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗိဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဂိဟိ နိဝတ္ထံ နိဝါသေန္တိ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ။ အနာဒရိယေန ။ ။သိက္ခာပုဒ်တော်ကို မလေးစားခြင်းကြောင့် လက် ၈ သစ်လောက်ခန့်မှန်း‌ရသော အောက်ချခြင်းထက် ပို၍ အောက်ချဝတ်သော ရဟန်းမှာ ဒုက္ကဋ်၊ သာမဏေများ၌ ဒဏ်ထိုက်၏၊ အနာဒရိယစိတ် မရှိဘဲ ခြေသလုံး၌ အမြင်မတော်သော ရောဂါရှိနေသောကြောင့် အောက်ချ၍ ဝတ်သူမှာ အပြစ်မရှိ။‌ ပေ။ သံဝလ္လိယံ နိဝါသေန္တီတိ၊ ‌တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ပေ၊ နိဝါသေန္တိဟူ၍။ ခန္ဓကေ၊ စူဠဝဂ္ဂခန္ဓက၌။ ယေ နိဝါသနဒေါသာ၊ အကြင်ဝတ်ခြင်း၌ အပြစ်တို့ကို။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ တထာ၊ ထိုဟောတော်မူအပ်သောအပြစ်တို့ဖြင့်။ နိဝါသေန္တဿပိ၊ ၏လည်း။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်တည်း။ [တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ထိုအခါ၌။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ၊ ကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။ ဂိဟိနိဝတ္ထံ၊ လူတို့၏ ဝတ်ခြင်းကို။ (သဒိသူပစာ) နိဝါသေန္တိ၊ ဝတ်ကြကုန်၏။ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ၊ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ၊ ကုန်၏။) မစ္ဆဝါလကံ၊ မစ္ဆဝါလကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ)။ စတုက္ကဏ္ဏကံ၊ စတုက္ကဏ္ဏကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ)။ တာလဝဏ္ဋကံ၊ တာလဝဏ္ဋကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ)။ သတဝလိကံ၊ သတဝလိက ဝတ်ခြင်းကို။ နိဝါသေန္တိ။ သံဝလ္လိယံ၊ သံဝလ္လိယ ဝတ်ခြင်းကို။ နိဝါသေန္တိ။]
တတ္ထ၊ ထိုဝတ်ခြင်းတို့တွင်။ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ နာမ၊ ဆင်နှာမောင်းနှင့်တူသောဝတ်ခြင်းမည်သည်။ စောဠိကဣတ္ထီနံ၊ စောဠတိုင်းသူ မိန်းမတို့၏။ နိဝါသနံဝိယ၊ ဝတ်ခြင်းကဲ့သို့။ နာဘိမူလတော၊ ချက်အရင်းမှစ၍။ ဟတ္ထိသောဏ္ဍသဏ္ဌာနံ၊ ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန်ရှိအောင်။ ဩလမ္ဗကံ၊ တွဲလျားချအပ်သည်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။ [ရှေ့တည့်တည့် ကပ်ထားသော သင်္ကန်းလိပ်ဝယ် ဆင်၏ နှာမောင်းကဲ့သို့ အရင်းတုပ်၍ အဖျားသေးသော ဝတ်ခြင်းတည်း။]
macchavālakaṃnāma၊ ငါးကြင်းမြီးနှင့်တူသော ဝတ်ခြင်းမည်သည်= ekato၊ တစ်ဖက်၌= dasantaṃ၊ အမြိတ်အဆာ အစွန်းကိုလည်းကောင်း= ekato၊ ၌= pāsantaṃ၊ အတွင်းအစွန်းကိုလည်းကောင်း= [dasāmūla၊ အမြိတ်အဆာ၏ အရင်းပိုင်းကိုဆိုသည်]= olambetvā၊ ၍= nivatthaṃ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း=
စတုက္ကဏ္ဏကံ နာမ၊ အနား ၄ ခုရှိသောဝတ်ခြင်းမည်သည်။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ဒွေ၊ ၂ ခုသော အနားတို့လည်းကောင်း။ ဟေဋ္ဌတော၊ အောက်၌။ ဒွေ၊ ၂ ခုသောအနားတို့လည်းကောင်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ စတ္တာရောကဏ္ဏေ၊ ၄ ခုသော အနားတို့ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
တာလဝဏ္ဋကံ နာမ၊ ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းနှင့်တူသော ဝတ်ခြင်းမည်သည်။ တာလဝဏ္ဋာကာရေန၊ ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့်။ သာဋကံ၊ အဝတ်ကို။ ဩလမ္ဗေတွာ၊ ၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
သတဝလိကံ နာမ၊ များစွာသော အတွန့်ရှိသောဝတ်ခြင်း မည်သည်။ [သတသဒ္ဒါ အနေကသင်္ချာ။] ဒီဃသာဋကံ၊ ရှည်စွာသောအဝတ်ကို။ အနေကက္ခတ္တုံ၊ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ။ ဝါ၊ အတွန့်ပေါင်းများစွာ။ ဩဘုဇိတွာ၊ ခွေ၍။ ဝါ၊ တွန့်၍။ ဩဝဋ္ဋိကံ၊ အတွန့်အလိပ်ရှိသည်ကို။ က‌ရောန္တေန၊ ပြုလျက်။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဝါမဒက္ခိဏပဿေသု၊ လက်ဝဲနံပါး, လကျ်ာနံပါးတို့၌။ နိရန္တရံ၊ အကြားမရှိအောင်။ ဝလိယော၊ အတွန့်တို့ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
ပန၊ ဆက်။ ဇာဏုတော၊ ဒူးပုဆစ်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ဧကာဝါ၊ တစ်ခုသော်လည်းဖြစ်သော။ ဒွေဝါ၊ ၂ ခုသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဝလိယော၊ အတွန့်တို့သည်။ သစေ ပညာယန္တိ၊ အကယ်၍ ထင်ရှားကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
သံဝလ္လိယန္တိ၊ ကား။ မလ္လကမ္မကာရာဒီဟိဝိယ၊ လက်ဝှေ့သမား, အမှုလုပ်သမားအစရှိသူတို့ကဲ့သို့။ ကစ္ဆံ၊ အောက်ပိုးကို။ ဗန္ဓိတွာ၊ ဖွဲ့၍။ (တစ်နည်း)။ ကစ္ဆံ ဗန္ဓိတွာ၊ ခါးတောင်းကျိုက်၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့။ နိဝါသေတုံ၊ ဝတ်ခြင်းငှာ။ ဂိလာနဿာပိ၊ မကျန်းမာသောရဟန်းအားသော်မှလည်းကောင်း။ မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿာပိ၊ ခရီးသွားရဟန်းအားသော်မှလည်းကောင်း။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
မဂ္ဂံ၊ ခရီးကို။ ဂစ္ဆန္တာ၊ သွားကုန်သောရဟန်းတို့သည်။ ဧကံဝါ၊ တစ်ခုသော်လည်းဖြစ်သော။ ဒွေဝါ၊ ၂ ခုသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ကဏ္ဏေ၊ အနားစွန်းတို့ကို။ ဥက္ခိပိတွာ၊ မြှောက်၍။ အန္တရဝါသကဿ၊ သင်းပိုင်၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ယမ္ပိ လဂ္ဂန္တိ၊ အကြင်လည်း ချိတ်တတ်ကြကုန်၏။ ဝါ၊ အကြင်လည်း ညှပ်တတ်ကြကုန်၏။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ ဧကံ၊ တစ်ထည်သော။ ကာသာဝံ၊ သင်းပိုင်ကို။ တထာ၊ ထိုအစ ၂ ဖက် အထက်၌ ညှပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ နိဝါသေတွာ၊ ဝတ်၍။ ဗဟိ၊ အပြင်ဘက်၌။ ဝါ၊ အပေါ်၌။ အပရံ၊ အခြားသင်းပိုင်တစ်ထည်ကို။ (ယမ္ပိ) နိဝါ‌‌သေန္တိ၊ အကြင်လည်း ဝတ်ကြကုန်၏။ (တံ) သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော ဝတ်ခြင်းသည်။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပန၊ ဆက်။ ဂိလာနော၊ မကျန်းမာသော ရဟန်းသည်။ အန္တောကာသာဝဿ၊ အတွင်းသင်းပိုင်၏။ ဩဝဋ္ဋိကံ၊ အလိပ်ကို။ ဒဿေတွာ၊ ထင်ရှားစေ၍။ ဝါ၊ ပြ၍။ အပရံ၊ အခြားသင်းပိုင်တစ်ထည်ကို။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ လဘတိ၊ ရ၏။ အဂိလာနေန၊ ဂိလာနမဟုတ်သော ရဟန်းသည်။ ဒွေ၊ ၂ ထည်သော သင်းပိုင်တို့ကို။ နိဝါသေန္တေန၊ ဝတ်လတ်သော်။ သဂုဏံ၊ အထပ်ရှိသည်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ နိဝါသေတဗ္ဗာနိ၊ ဝတ်ထိုက်ကုန်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။ ခန္ဓကေ၊ ၌။ ပဋိက္ခိတ္တဉ္စ၊ ပယ်မြစ်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဩလမ္ဗကဉ္စ၊ တွဲလျားချအပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ ဣမံ၊ ဤ ဝတ်ခြင်းကို။ ဝိဝဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်ပြီး၍။ဩဝဋ္ဋိကံ ဒဿေတွာ ။ ။ရှေးဆရာတို့ကား "ဩဝဋ္ဋိကံ- ခါးတောင်းကျိုက်ကို" ဟုပေးကြ၏၊ သို့သော် "ဒဿေတွာ" အရ ခါးတောင်းကျိုက်ကို ပြ၍ (ထင်ရှားစေ၍) ဟု မဖြစ်နိုင်၊ ခါးတောင်းကျိုက်မှာ အတွင်းက ဖြစ်နေ၍ မထင်ရှားစေနိုင်၊ ရှေ့၌လည်း "ခါးတောင်းကျိုက်၍ ဝတ်ခြင်းကို ဂိလာနသော်မှ မအပ်" ဟု ဆိုခဲ့ပြီ၊ ထို့ကြောင့် "ဩဝဋ္ဋိကံ- အလိပ်ကို" ဟု ပေးလိုက်၏။
အဂိလာနေန ၊ ပေ၊ နိဝါသေတဗ္ဗာနိ ။ ။ဂိလာနရဟန်းသည် သင်းပိုင် ၂ ထည် ထပ်၍ ဝတ်လိုလျှင် အတွင်းတစ်ထည်ကို ယခုခေတ် ထုံးစံအတိုင်း လိပ်၍ အပေါ်တစ်ထည်ကို ပတ်ရုံသာ ပတ်လျက် ဝတ်ကောင်းသော်လည်း ဂိလာနမဟုတ်သော ရဟန်းကား သင်းပိုင် ၂ ထည်လုံးကို ထပ်ပြီးမှ ဝတ်ကောင်းသည်။
ဝုတ္တလက္ခဏသမ္ပန္နံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံစွာ။ [‌ချက်အဝန်း, ဒူးအဝန်းကို ဖုံးလွှမ်းခြင်း လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံစွာ-ဟူလို။] နိဗ္ဗိကာရံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း မရှိအောင်။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေတဗ္ဗံ၊ ဝတ်ရာ၏။ ဝါ၊ ဝတ်ရမည်။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ အနိဝါသေတွာ၊ ၍။ ယံကိဉ္စိ၊ သော။ ဝိကာရံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းကို။ ကရောန္တဿ၊ ပြုသောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ နိဒါနံ ပုဂ္ဂလံ ဝတ္ထုန္တိအာဒိကေ၊ နိဒါနံ ပုဂ္ဂလံ ဝတ္ထုံ အစရှိသော။ ဝိနိစ္ဆယေ၊ အဆုံးအဖြတ်တွင်။ [ပဌမပါရာဇိက၌ ပြခဲ့သော အဆုံးအဖြတ်များတွင်-ဟူလို။] သုရုသုရုကာရကံ၊ သုရုသုရုကာရကသိက္ခာပုဒ်ကို။ ကောသမ္ဗိယံ၊ ၌။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ သာမိသေန ဟတ္ထေန ပါနီယတ္ထာလကသသိတ္ထကပတ္တဓောဝနပဋိသံယုတ္တဒွယံ၊ သာမိသေန ဟတ္ထေန ပါနီယတ္ထာလကနှင့်စပ်သော သိက္ခာပုဒ်, သသိတ္ထက ပတ္တဓောဝနနှင့်စပ်သော သိက္ခာပုဒ် ၂ ပါးအပေါင်းကို။ ဘဂ္ဂေသု၊ ဘဂ္ဂါဟု ဗဟုဝုစ်အမည်ရသော ဇနပုဒ်၌။ သမ္ဗလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ (ပညတ္တံ)။ သေသာနိ၊ ကြွင်းကုန်သော။ သဗ္ဗာနေဝ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့ကိုပင်။ သာဝတ္ထိယံဆဘဂ္ဂိယေ, အာရဗ္ဘ, ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသနာဒိဝတ္ထုသ္မိံ၊ တွဲလျားချ၍ ဝတ်ခြင်းအစရှိသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။
သူပေါဒနဝိညတ္တိယံ၊ သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်၌လည်းကောင်း။ ဓမ္မဒေသနာဒီသုစ၊ ဓမ္မဒေသနာအစရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့၌လည်းကောင်း။ ဂိလာနဝသေန၊ ဂိလာ၏အစွမ်းဖြင့်။ ဧကာ၊ သော။ အနုပညတ္တိ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ သာဓာရဏပညတ္တိယော၊ ဘိက္ခုနီတို့နှင့် ဆက်ဆံသော ပညတ်တို့တည်း။ အနာဏတ္တိကာနိ၊ စေခိုင်းခြင်း မရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့တည်း။ သဗ္ဗေသု၊ အလုံးစုံသောသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သာတည်း။ အညော၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်မှ အခြားသော။ အာပတ္တိဘေဒေါ၊ အာပတ် အထူးအပြားသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဝိပတ္တိဝိစာရဏာ၊ ဝိပတ္တိကို စီစစ်ခြင်းကို။ ဝုတ္တာယေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်သာ။ [ပဌမကထိနသိက္ခာပုဒ်၌ ဆိုခဲ့ပြီ-ဟူလို။] သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ သမုဋ္ဌာန် အစရှိသည်တို့ကို။ သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၏။ အဝသာနေ၊ အဆုံး၌။ ဒဿယိဿာမ၊ ပြကုန်အံ့။
ပန၊ ဆက်။ အနာပတ္တိမတ္တံ၊ အနာပတ်မျှကိုလည်းကောင်း။ အင်္ဂဉ္စ၊ အင်္ဂါကိုလည်းကောင်း။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်၏။ တယိဒံ၊ ထိုအနာပတ်မျှနှင့်အင်္ဂါကို။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ဝါ၊ ဆိုဦးအံ့။
tāva၊ ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်စသည်တို့မှရှေးဦးစွာ= (niddiṭṭhe၊ ညွှန်ပြအပ်သော ) = imasmiṃ sikkhāpade၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌= asañcicca၊ သညာနှင့်တကွ မစေ့ဆော်မူ၍= (aparimaṇḍalaṃ၊ မဝန်းဝိုင်းစွာ= nivāsentassa၊ ဝတ်သောရဟန်း၏လည်းကောင်း ) = asatiyā၊ သတိလွတ်ကင်းမေ့လျော့ခြင်းကြောင့်= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa၊ ၏လည်းကောင်း ) = ajānantassa၊ မသိသည် ဖြစ်၍= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa ).၊ = gilānassa၊ မကျန်းမာသည် ဖြစ်၍= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa ).၊ = āpadāsu၊ တို့ကြောင့်= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa ).၊ = ummattakādīnaṃ၊ ကုန်၍= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentānaṃ ca၊ တို့၏လည်းကောင်း ) = anāpatti၊ သည်= (hoti ).၊ =
တတ္ထ၊ ထိုအသဉ္စိစ္စ အစရှိသည်တို့တွင်။ အသဉ္စိစ္စာတိ၊ ကား။ အပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေဿာမိ၊ သင်းပိုင်ကို ဝတ်အံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အသဉ္စိစ္စ၊ ၍။ [ပုရတော ဝါ ပစ္ဆေတော ဝါ ဩလမ္ဗကံ၊ (တွဲလျားချ၍) ။ နိဝါသေဿာမီတိ ဧဝံ အသဉ္စိစ္စ။]၊ အထခေါ၊ စင်စစ်ကား။ ပရိမဏ္ဍလံယေဝ၊ စွာသာလျှင်။ နိဝါသေဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ ဝိရဇ္ဈိတွာ၊ ချွတ်ချော်၍။ အပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
အသတိယာတိ၊ ကား။ အညဝိဟိတဿာပိ၊ အခြားအာရုံ၌ထားအပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍လည်း။ [သင်းပိုင်ဝတ်မှု၌ စိတ်မရောက်ဘဲ အခြားအာရုံ၌ စိတ်ရောက်သည် ဖြစ်၍-ဟူလို။] တထာ၊ ထို ပရိမဏ္ဍလ မဖြစ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ နိဝါသေန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
အဇာနန္တဿာတိ၊ ကား။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ ဝါ၊ ဝတ်နည်းကို။ အဇာနန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ အပိစ၊ ထိုသို့ပင် အဇာနန္တပုဂ္ဂိုလ်မှာ အနာပတ္တိ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ နိဝါသနဝတ္တံ၊ သင်းပိုင် ဝတ်ပုံ ကျင့်ဝတ်ကို။ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ သင်ယူရာ၏။ ဝါ၊ သင်ယူရမည်။
ပန၊ ကား။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သုက္ခဇင်္ဃောဝါ၊ ခြောက်သောခြေသလုံးရှိသည်သော်လည်းကောင်း။ မဟာပိဏ္ဍိကမံသောဝါ၊ ကြီးသောခြေသလုံး‌ကြွက်သားရှိသည်သော်လည်းကောင်း။ ဟောတိ။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သာရုပ္ပတ္ထာယ၊ ‌လျောက်ပတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော အကျိုးငှာ။ အဋ္ဌင်္ဂုလာဓိကမ္ပိ၊ လက်ရှစ်သစ်ထက် အလွန်လည်း။ ဩတာရေတွာ၊ အောက်သို့ချ၍။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဂိလာနဿာတိ၊ ကား။ ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။ ဇင်္ဃာယဝါ၊ ခြေသလုံး၌သော်လည်းကောင်း။ ပါဒေဝါ၊ ခြေ၌သော်လည်းကောင်း။ ဝ‌ဏော၊ အနာသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ဥက္ခိပိတွာဝါ၊ မြှောက်၍သော်လည်းကောင်း။ ဩတာရေတွာ ဝါ၊ အောက်သို့ ချ၍သော်လည်းကောင်း။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အာပဒါသူတိ၊ ကား။ ဝါဠာဝါ၊ ခြင်္သေ့,သစ်ကျား အစရှိသော သားရဲတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ အပိစ ။ ။ကိဉ္စာပိ ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတုံ အဇာနန္တဿ အနာပတ္တိ၊ တထာပိ နိဝါသနဝတ္တံ သာဓုကံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗမေဝ၊ သဉ္စိစ္စ အနုဂ္ဂဟဏံ ဟိ အနာဒရိယံ သိယာတိ အာဟ- အပိစနိဝါသနဝတ္တံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ။ [ပရိမဏ္ဍလဝတ်နည်းကို မသိသေး၍ ပရိမဏ္ဍလ မဖြစ်ဘဲ ဝတ်သူမှာ အာပတ်မသင့်သော်လည်း ဝတ်နည်းကိုကား လေးလေးစားစား သင်ရမည်သာ၊ မသင်လိုသောစေတနာဖြင့် မသင်ဘဲ နေလျှင် အနာဒရိယပင် ဖြစ်စရာ ရှိသည်။] စောရာဝါ၊ ဓားပြတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ အနုဗန္ဓန္တိ၊ လိုက်ကုန်၏။ ဧဝရူပါသု၊ ဤသို့သဘော ရှိကုန်သော။ (ဤသို့ အလားတူ ဖြစ်ကုန်သော။) အာပဒါသု၊ ဘေးရန်တို့ကြောင့်။ (အပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေန္တဿ၊ ၏။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
ဥမ္မတ္တကာဒယော၊ ဥမ္မတ္တက အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝုတ္တနယာ ဧဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိကုန်သည်သာ။
အနာဒရိယံ၊ လေးစားခြင်း မရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိကာရဏာဘာဝေါ၊ အာပတ်မသင့်ဖို့ရာ အကြောင်း၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အပရိမဏ္ဍလနိဝါသနံ၊ ဝန်းဝိုင်းစွာ မဝတ်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ (ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့သည်။ ‌ဟောန္တိ။၊ ) ယထာ၊ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ ဤ့အတူ။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ‌သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ပုရိမာနိ၊ ရှေးဖြစ်ကုန်သော။ ဒွေ၊ နှစ်ပါးသောအင်္ဂါတို့လည်းကောင်း။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝုတ္တပ္ပဋိပက္ခကရဏဉ္စ၊ ‌ဟောတော်မူအပ်သော အကြောင်းအရာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ တီဏိယေဝ၊ သုံးပါးတို့သည်သာ။ ဟောန္တိ၊ ‌ဖြစ်ကုန်၏။ [ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်အတွက် အပရိမဏ္ဍလ ပါရုပနကို သွင်း၊ တတိယသိက္ခာပုဒ်အတွက် သုပ္ပဋိစ္ဆန္နအဂမနကို သွင်း၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို တတိယအင်္ဂါ အဖြစ်ဖြင့် သွင်းပါ။] တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဣတော၊ ဤသိက္ခာပုဒ်မှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ တာနိပိ၊ ထိုအင်္ဂါတို့ကိုလည်း။ အဝတွာ၊ မဆိုမူ၍။ အနာပတ္တိမတ္တမေဝ၊ အနာပတ်မျှကိုသာ။ ဝက္ခာမ၊ ဆိုကုန်တော့အံ့။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။