Issues
Select Version
Jātakapāḷi(Paṭhamo bhāgo)
Jātakapāḷi(Paṭhamo bhāgo)

1. Daḷhavaggo

Author: နိဿယ-1 @ IAPT

နတ်နှင့်တကွသော လောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သော သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ ဒဠှံဒဠှဿ,အစရှိသော ဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤရာဇောဝါဒဇာတ်ကို၊ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ ကောသလမင်းကြီးအား ဆုံးမတော်မူခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။ ။

ဗာရာဏသီမင်း၏ရထားထိန်းသည် သီလရှိသောသူအားအခွင့်ကိုပေးအံ့ဟုကြံ၍၊ အိုရထားထိန်း၊ သင်တို့မင်း၏ သီလအကျင့်သည် အဘယ်သို့သဘောရှိသနည်းဟု မေးသည်ရှိသော်၊ ထိုအခါဗလ္လိကမင်း၏ ရထားထိန်းသည် ဤသည်ကား ငါတို့မင်း၏၊အကျင့်တည်းဟု မိမိမင်း၏ကျေးဇူးမဲ့ကိုပင်လျှင်ကျေးဇူးဟူ၍ပြလိုရကား။

ဒဠှံ ဒဠှဿ ခိပတိ၊ဗလ္လိကောမုဒုနာ မုဒုံ။

သာဓုမ္ပိသာဓုနာဇေတိ၊အ-သာဓုမ္ပိ အ-သာဓုနာ။

ဧတာဒိသောအယံ ရာဇာ၊မဂ္ဂါ ဥယျာဟိ သာရထိ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုဆို၏။ ။

(၁၅၁)အမ္ဘောသာရထိ၊ အိုရထားထိန်း။ နော၊ ငါတို့၏။ ဗလ္လိကော၊ ဗလ္လိကမင်းသည်။ ဒဠှဿ၊ ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်သောသူ၏။ ဥပရိ၊ အပေါ်၌။ ဒဠှံ၊ ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်သောမင်းဒဏ်ကို။ ခိပ္ပတိ၊ တင်၏။ မုဒုံ၊ နူးညံ့သောသူကို။ မုဒုနာ၊ နူးညံ့သောဥပါယ်ဖြင့်။ ဇေတိ၊ အောင်၏။ သာဓုမ္ပိ၊ သူတော်ကောင်းကိုလည်း။ သာဓုနာ၊ ကောင်းမြတ်သောဥပါယ်ဖြင့်။ ဇေတိ၊ အောင်၏။ သာရထိ၊ ရထားထိန်း။ အယံရာဇာ၊ ဤငါတို့သခင် အရှင်ဗလ္လိကမင်းသည်။ ဧတာဒိသော၊ ဤသို့သီလအာစာရနှင့်ပြည့်စုံသောသဘောရှိ၏။ တွံ၊ သင်သည်။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ရထံ၊ ရထားကို။ မဂ္ဂါ၊ ခရီးမမှ။ ဥက္ကမာပေတွာ၊ ဖဲစေ၍။ ဥယျာဟိဥပ္ပထေနယာဟိ၊ ခရီးမ မဟုတ်ခရီးငယ်ဖြင့်သွားလေလော့။ (ငါတို့ပြည့်ရှင်မင်းအားခရီးမကို ပေးလော့ဟူလိုသည်)။ ။

ဗာရာဏသီမင်း၏ရထားထိန်းသည် မိမိသခင်အရှင်မင်း၏ကျေးဇူးဂုဏ်ကိုပြလို၍။ ။

အ-က္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ၊အသာဓုံ သာဓုနာ ဇိနေ။

ဇိနေ ကဒရိယံ ဒါနေန၊သစ္စေနာလိက-ဝါဒိနံ။

တာဒိသော အယံ ရာဇာ၊မဂ္ဂါ ဥယျာဟိ သာရထိ။

ဟူသောဒုတိယဂါထာကိုဆိုသတည်း။

(၁၅၂) အမ္ဘောသာရထိ၊ အိုရထားထိန်း။ နော၊ ငါတို့၏။ ရာဇာ၊ ဗာရာဏသီပြည်ကြီးသနင်း အသျှင်မင်းသည်။ ကောဓံ၊ ဟူးဟူးပြင်းထန် စောင်းမာန်အမျက်ထွက်တတ်သောသူကို။ အ-ကောဓေန၊ မျက်ပြေချမ်းအေး၊မေတ္တာဆေးဖြင့်။ ဇိနေ၊ အောင်တော်မူ၏။ အ-သာဓုံ၊ ယုတ်မာသောအမူမသူတော်ကို။ သာဓုနာ၊ တရားနှင့်လျော်သော သူတော်အကျင့်ဖြင့်။ ဇိနေ၊ အောင်တော်မူ၏။ ကဒရိယံထဒ္ဓမစ္ဆရိံ၊ ခက်ထန်ခိုင်မာသောမစ္ဆေရရှိ၍တစိမပေးလိုဝန်တိုစေးနဲခြင်း ကြီးသသူကို။ ဒါနေန၊ ပစ္စည်းဝန်ပုပ်၊မသိုမြှုပ်ဘဲ၊လက်ဆုတ်ဖြေဆန့်၊ပေးကမ်းဖြန့်သဖြင့်။ ဇိနေ၊ အောင်တော်မူ၏။ အလီကဝါဒိနံ၊ မသူတော်နှုတ်၊သစ္စာဖြုတ်၍၊မဟုတ်မမှန်၊ ဖောက်ပြန်ချွတ်ယွင်းဆိုလေ့ရှိသသူကို။ သစ္စေန၊ သတ်သည့်မြားသို့၊ဖြောင့်သားမယွက်၊တည့်တည့်ထွက်လျက်၊တစ်ချက်မယုတ်၊အဟုတ်အမှန်ဆိုသဖြင့်။ ဇိနေ၊ အောင်တော်မူ၏။ သာရထိ၊ ရထားထိန်း။ အယံရာဇာ၊ ဤငါတို့သခင်အရှင်မင်းမြတ်သည်။ ဧတာဒိသော၊ အကောဓေနဇိနေကောဓံ, စသည်ဖြင့်ဆိုအပ်သောဤသို့သောဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသောသဘေသရှိ၏။ တွံ၊ သင်သည်။ မဂ္ဂါ၊ ခရီးမမှ။ ဥယျာဟိအပဂစ္ဆ၊ ရှောင်လွှဲလော့။ ။ (ဤဂါထာ၌၊ ကုစ္ဆိတောအရိယောကဒရိယော။ ကုစ္ဆိတော၊ စက်ဆုပ်အပ်သော။ အရိယော၊ သတ္တဝါတည်း။ ကဒရိယော၊ စက်ဆုပ်အပ်သောသတ္တဝါ။ ဤ၌အရိယ,သဒ္ဒါသည်သောတာပန်စသော အဋ္ဌပုဂ္ဂလကိုမဟော၊ သတ္တဝါသာမာန်ကိုဟောသည်။ အရကား၊ထဒ္ဓမစ္ဆရီကိုရသတည်း။ ထို့ကြောင့် ကဒရိယံထဒ္ဓမစ္ဆရိံ,ဟု ၊အဋ္ဌကထာဖွင့်သတည်း)။ ။

ရာဇောဝါဒဇာတကံပဌမံ။၁၅၁။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သောသဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ အသမေက္ခိတကမ္မန္တံ, အစရှိသော ဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤသိင်္ဂါလဇာတ်ကို၊ ကူဋာဂါရကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ဝေသာလီပြည်၌နေသောတစ်ယောက်သောဆေတ္တာသည့်သားကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

အ-သမေက္ခိတ-ကမ္မန္တံ၊တုရိတာ-ဘိနိပါတိနံ။

သာနိ ကမ္မာနိ တပ္ပေန္တိ၊ဥဏှံဝဇ္ဈောဟဋံ မုခေ။

(၁၅၃) ဤဇာတ်၌၊မဆင်ခြင်ကုန်မူ၍အလွန်လျင်မြန်စွာပြုကုန်သောသူတို့၏အမှုမည်သည်ကား ဤသို့သဘောရှိသည်ဖြစ်တတ်၏ဟု ကဲ့ရဲ့၍ရှေးဦးစွာသော ဤဂါထာကိုဘုရားလောင်းခြင်္သေ့မင်းဆို၏။ မုခေ၊ ခံတွင်း၌။ခံတွင်းသို့။ အဇ္ဈောဟဋံ အဇ္ဈောဟရဏီယံ၊ သွတ်သွင်းမျိုအပ်သော။ ဥဏှံ၊ ပူသောအာဟာရသည်။ မုခမ္ပိ၊ ခံတွင်းကို၎င်း။ ကဏ္ဍမ္ပိ၊ လည်ကို၎င်း။ ကုစ္ဆိမ္ပိ၊ ဝမ်းကို၎င်း။ ဍဟတိဣဝ၊ လောင်၏သို့။ ဧဝံတထာ၊ ထို့အတူ။ တုရိတာဘိနိပါတိနံ၊ အဆောတလျင်ဖြစ်၍၊ထိုအမှုကို၊ပြုအံ့ရှေးရှေး၊ အပြေးအမြန်ကျင့်လေ့ရှိသော။ အ-သမေက္ခိတ-ကမ္မန္တံ၊ အပြစ်ကိုမရှုမစုံစမ်းမူ၍ပြုအပ်သောအမှုရှိသောသူကို။ (အန္တကားအနက်မရှိ)။ တနည်း။ အ-သမေက္ခိတ-ကမ္မံ၊ အပြစ်ကိုမရှုမစုံစမ်းမှု၍ပြုအပ်သောအမှုရှိသော။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ သာနိကမ္မာနိ၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော အမှုတို့သည်။ တပ္ပေန္တိ၊ ပူပန်စေတတ်ကုန်၏။ ။ (သဿအတ္တနောဧတာနိသာနိ,ဟု၊ဣဒံတဒ္ဓိတ်ပြု။ တာနိရှိသည်ကားမလို)။ ။

သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ဤသို့ထိုမြေခွေးသည်ခြင်္သေ့သံကိုကြား၍အသက်ကုန်ခြင်းသို့ရောက်လေပြီဟုမိန့်တော်မူ၍ဘုရားဖြစ်လတ်ပြီး၍။ ။

(၁၅၄)သီဟော စ သီဟနာဒေန၊ဒဒ္ဒရံ အဘိနာဒယိ။

သုတွာ သီဟဿ နိဂ္ဃေါသံ၊သိင်္ဂါလောဒဒ္ဒရေ ဝသိံ။

ဘီတော သန္တာသမာပါဒိ၊ဟဒယဉ္စဿ အပ္ဖလိ။

ဟူသောဒုတိယဂါထာကိုဟောတော်မူသတည်း။

(၁၅၄) ဥပါသက၊ ဒါယကာ။ သီဟောစ၊ သားအမျိုးကို အစိုးရခြင်းခြင်္သေ့မင်းသည်ကား။ (စ,ကားဝိသေသတ္ထ)။ ။ သီဟ-နာဒေန၊ မိုးကြိုးသံနှင့်တူသောခြင်္သေ့သံဖြင့်။ ဒဒ္ဒရံ၊ ငွေတောင်ကို။ အဘိနာဒယိဧကနိန္နာဒံအကာသိ၊ တစ်ခဲနက်သောပဲ့တင်သံရှိသည်ကိုပြု၏။ ဒဒ္ဒရေ၊ ဖလ်နှင့်ရောသောငွေတောင်ထိပ်၌။ ဝသံဝသန္တော၊ နေသော။ သိင်္ဂါလော၊ မြေခွေးသည်။ သီဟဿ၊ ခြင်္သေ့မင်း၏။ နိဂ္ဃေါသံ၊ ပြင်းထန်စွာသောအသံကို။ သုတွာ၊ ကြား၍။ ဘီတော၊ သေဘေးဖြင့် ကြောက်သည်ဖြစ်၍။ သန္တာသံ၊ နှလုံးတုန်နန့်ထိတ်လန့်ခြင်းသို့။ အာပါဒိ၊ ရောက်၏။ တေနဘယေန၊ ထိုသို့ကြီးစွာ ကြောက်ခြင်းကြောင့်။ အဿ၊ ထိုမြေခွေး၏။ ဟဒယဉ္စ၊ နှလုံးသည်လည်း။ အဖလိ၊ ကွဲလေ၏။

သိင်္ဂါလဇာတကံဒုတိယံ။၁၅၂။

၁၅၃-သူကရဇာတ်။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကို ဆုံးမတော်မူတတ်သောသဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊စတုပ္ပဒေါအဟံသမ္မ,အစရှိသော ဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤသူကရဇာတ်ကို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ မထေရ်အိုတစ်ပါးကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

(ဤဇာတ်၌ဝက်ပုပ်သည်ဦးခေါင်းကိုချီ၍စစ်ထိုးခြင်းငှါခြင်္သေ့မင်းကိုခေါ်လိုရကား။ ။

(၁၅၅) စတုပ္ပဒေါ အဟံသမ္မ၊တွံပိ သမ္မ စတုပ္ပဒေါ။

ဧဟိ သမ္မနိဝတ္တဿု၊ကိံနု ဘီတော ပလာယသိ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုဆိုသတည်း။ ။

(၁၅၅) သမ္မ၊ အချင်းခြင်္သေ့။ အဟံ၊ ငါလည်း။ စတုပ္ပဒေါ၊ အခြေလေးချောင်းရှိသောသားတည်း။ သမ္မ၊ အချင်းခြင်္သေ့။ တွံပိ၊ သင်သည်လည်း။ စတုပ္ပဒေါ၊ ခြေလေးချောင်းရှိသောသားတည်း။ သမ္မ၊ အချင်းခြင်္သေ့။ ဧဟိ၊ လာလော့။ တွံ၊ သင်သည်။ ဘီတော၊ ငါမှကြောက်၍။ ပလာယသိကိံနု၊ ပြေးသလော။ နိဝတ္တဿု၊ ပြန်ခဲ့ဦးလော့။ ။

ယခုတမူကားမစင်စရနယ်၍ စက်ဆုပ်ဖွယ်သောသင်၏ကိုယ်ကို နှုတ်သီးဖြင့်လည်း ကိုက်အံ့သောငှါ မတတ်ကောင်။ ခြေဖြင့်လည်းကျောက်ကန်အံ့သောငှါမတတ်ကောင်း။ ဥပါယ် လှလှရသောသင့်အား အောင်ခြင်းကိုငါပေး၏ဟုဆိုလိုရကား။

(၁၅၆)အသုစိ-ပ္ပူတိ-လောမော-သိ၊ဒုဂ္ဂန္ဓောဝါသိ သူကရ။

သစေ ယုဇ္ဈိတု-ကာမော-သိ,ဇယံ သမ္မ ဒဒါမိ တေ။

ဟူသောဒုတိယဂါထာကိုခြင်္သေ့မင်းဆိုသတည်း။

(၁၅၆) သမ္မသူကရ၊ အချင်းဝက်ပုပ်။ တွံ၊ သင်သည်။ အသုစိပူတိလောမော၊ မစင်လူးခြင်းကြောင့် ပုပ်သောအမွေးရှိသည်။ အသိ၊ ဖြစ်၏။ ဒုဂ္ဂန္ဓော၊ အလိုမရှိအပ်စက်ဆုပ်ဖွယ်သောအနံ့ရှိသည်ဖြစ်၍။ ဝါယိ၊ ပုပ်နံ့မခံနိုင်လှိုင်၏။ ယုဇ္ဈိတုကာမော၊ စစ်ထိုးလိုသည်။ သစေအသိ၊ အကယ်၍ဖြစ်အံ့။ တေ၊ ဥပါယ်လှလှရပေသောသင့်အား။ ဇယံ၊ အောင်ခြင်းကို။ ဒဒါမိ၊ ငါပေး၏။

သူကရဇာတကံတတိယံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သော သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ ဣဓူရဂါနံပဝရော ပဝိဋ္ဌော,အစရှိသော ဂါထာပုဒ် ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤဥရဂဇာတ်ကို၊ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ စစ်သူကြီးနှစ်ယောက်တို့၏ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

ဤဇာတ်၌ ဂဠုန်သည်လိုက်လာသည်ရှိသော်ထိုနဂါးကို လျှော်တေသင်္ကန်းကြားသို့ဝင်သည်ကိုမြင်၍လျှော်တေသင်္ကန်းအား ရိုသေလေးမြတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်မယူမူ၍ဘုရားလောင်းကိုခေါ်ပြီးလျှင် အသျှင်ဘုရား၊အကျွန်ုပ်သည်ဆာမွတ်၏။ အသျှင်ဘုရားတို့၏သင်္ကန်းတော်ကိုယူကုန်လော့။ ဤနဂါးကိုစားအံ့၊ဤသို့သောအနက်ကိုပြန်အံ့သောငှါ။ ။

(၁၅၇) ဣဓူ-ရဂါနံ ပဝရော ပဝိဋ္ဌော၊ သေလဿ ဝဏ္ဏေန ပမောက္ခ-မိစ္ဆံ။

ဗြဟ္မဉ္စ ဝဏ္ဏံအပစာယမာနော၊ ဗုဘုက္ခိတော နော ဝိတရာမိဘောတ္တုံ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုဆို၏။

(၁၅၇) ဘောပဗ္ဗဇိတ၊ အိုသျှင်ရဟန်း။ ဥရဂါနံ၊ မြွေတကာတို့ထက်။ ပဝရော၊ အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သောနဂါးမင်းသည်။ ပမောက္ခံ၊ ငါမှလွတ်ခြင်းကို။ ဣစ္ဆံဣစ္ဆန္တော၊ အလိုရှိသည်ဖြစ်၍။ သေလဿ၊ ပတ္တမြားတုန်း၏။ ဝဏ္ဏေန၊ အသွင်သဏ္ဍာန်ဖြင့်။ ဣဓ၊ ဤအသျှင်ဘုရား သင်္ကန်းတော်သို့။ ပဝိဋ္ဌော၊ ဝင်၏။ အဟဉ္စ၊ အကျွန်ုပ်မူကား။ (စ,ကားဝိသေသတ္ထ။ နဂါးကဲ့သို့မရိုမသေမဟုတ်၊အကျွန်ုပ်မူကား ရိုသေပါ၏ဟူသောအထူး ကိုပြသည်)။ တုမှာကံ၊ အသျှင်ဘုရားတို့၏။ ဗြဟ္မံ၊ မြတ်သော။ ဝဏ္ဏံ၊ လျှော်တေသင်္ကန်းတော်ကို။ အပစာယမာနော၊ ပူဇော်သည်ဖြစ်၍။ ဗုဘုက္ခိတော၊ စားလိုသည်။ သမာနောပိ၊ ဖြစ်မူလည်း။ (ထည့်)။ ဘောတ္တုံ၊ စားခြင်းငှါ။ နောဝိတရာမိ၊ မဝံ့ပါ။ (ဝက္ကံကား ဝက္ကလံနှင့်အနက်တူသည်။ စာယု ပူဇာနိသာမနေသု၊ နိသာမနံဩလောကနံသဝနဉ္စ။ စာယတိ အပစာယတိ၊အပစေဗြဟ္မစရိယေ၊ ယေဝုဒ္ဓမပစာယန္တိ။ အပစာယမာ နောဓမ္မံ။ ဘောတ္တုံဣစ္ဆတီတိ ဗုဘုက္ခိတော၊သုဇဃသဟရသုပါဒီ ဟိတုမိစ္ဆတ္ထေသု,ဟူသောသုတ်ဖြင့် ဘုဇဓာတ်နောင်ခပစ္စည်းသက်။ ကောခေစ,ဟူသောသုတ်ဖြင့်ဇကိုကပြု၍ကပ်။ ကွစာဒိဝဏ္ဏာနမေကဿ ရာနံဒွေဘာဝေါ,ဟူသော သုတ်ဖြင့် ဘုဘု,ဟုဒွေးဘော်ပြု၍ ရှေးဘု,ကို အဗ္ဘာသမှည့်၍၊တတိယက္ခရာလည်း။ ဓာတုပစ္စယေဟိဝိဘတ္တိယော,ဟူသောသုတ်ဖြင့်ပရိဘာသာပြုပြီးမှတပစ္စည်းသက်၍ဣ, အက္ခရာလာ)။

ဘုရားလောင်းသည်ရေ၌တည်လျက်ပင်လျှင် ဂဠုန်မင်းအားချီးမွမ်းလို၍။

(၁၅၈) သော ဗြဟ္မဂုတ္တော စိရမေဝ ဇီဝ၊ ဒိဗျာ စ တေ ပါတုဘဝန္တု ဘက္ခာ။

ယော ဗြဟ္မဝဏ္ဏံ အပစာယမာနော၊ ဗုဘုက္ခိတော နော ဝိတရာသိ ဘောတ္တုံ။

ဟူသောဒုတိယဂါထာကိုဆိုသတည်း။ ။

(၁၅၈) သုပဏ္ဏရာဇ၊ ဂဠုန်မင်း။ ယောတွံ၊ အကြင်သင်သည်။ ဗြဟ္မဝက္ကံ၊ မြတ်သောလျှော်တေသင်္ကန်းတော်ကို။ အပစာယမာနော၊ ပူဇော်သည်ဖြစ်၍။ ဗုဘုက္ခိတော၊ စားလိုသည်။ သမာနောပိ၊ ဖြစ်မူလည်း။ (ထည့်)။ ဘောတ္တုံ၊ စားခြင်းငှါ။ နောဝိတရာသိ၊ မဝံ့ပေ။ ဝါ၊ မကျူးမလွန်ပေ။ သောတွံ၊ ထိုသင်သည်။ ဗြဟ္မ-ဂုတ္တော၊ မြတ်သောသင်္ကန်းတော်ကိုစောင့်ရှောက်သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ စိရမေဝ၊ အခါလေးမြင့်လျှင်။ ဇီဝ၊ အသက်ရှင်စေသော။ တေ၊ သင်အား။ ဒိဗျာ၊ နတ်၌ဖြစ်ကုန်သော။ ဘက္ခာစ၊ နတ်သုဓာအာဟာရတို့သည်လည်း။ ပါတုဘဝန္တု၊ ထင်ရှားဖြစ်စေကုန်သတည်း။ ပါဏာတိပါတံ၊ ပါဏာတိပါတ်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ နာဂ-မံသ-ခါဒကော၊ နဂါးအသားကိုစားသည်။ မာအဟောသိ၊ မဖြစ်ပါစေသတည်း။

ဥရဂဇာတကံစတုတ္ထံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သောသဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ ဇီဝဝဿသတံဘဂ္ဂ, အစရှိသော ဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤဘဂ္ဂဇာတ်ကို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၏အနီး၌ ပဿေနဒီကောသလမင်းကြီးသည် ဆောင်အပ်သောရာဇိကာရုံ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ကိုယ်တော်၏ချေတော်မူခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူ၏။

ဘုရားလောင်းသည် ထိုဘီလူးဆင်းသည်ကိုမြင်၍ ဤဘီလူးသည် ငါ၏အဘကိုချေစေအပ်သည်ဖြစ်လတ္တံ။ ဤဘီလူးသည်ချေသည်ရှိသော် အသက်ရှည်စေသောဟူ၍ မဆိုသောသူကို စားသောဘီလူးသည်ဖြစ် လတ္တံ့ဟုနှလုံးပြု၍အဘကိုရည်မှတ်၍။

(၁၅၉) ဇီဝ ဝဿသတံ ဘဂ္ဂ၊အပရာနိ စ ဝီသတိ။

မာမံ ပိသာစာ ခါဒန္တု၊ဇီဝ တွံ သရဒေါ သတံ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုဆို၏။

(၁၅၉) ဘဂ္ဂ၊ ဘခင်ဘဂ္ဂ။ တွံ၊ ဘခင်သည်။ ဝဿ-သတံ၊ အနှစ်တရာပတ်လုံး၎င်း။ အပရာနိ၊ ထိုမှတပါးကုန်သော။ ဝီသတိစ၊ အနှစ်နှစ်ဆယ်တို့ပတ်လုံး၎င်း။ ဇီဝ၊ အသက်ရှည်စေသော။ မံ၊ ငါ့ကို။ ပိသာစာ၊ လူသားစားကြူးဘီလူးတို့သည်။ မာခါဒန္တု၊ မစားစေကုန်သတည်း။ တွံ၊ ဘခင်မူကား။ ဝီသု-တ္တရံ၊ နှစ်ဆယ်အလွန်ရှိသော။ သရဒေါ-သတံ၊ အနှစ်တရာပတ်လုံး။ ဇီဝ၊ အသက်ရှည်စေသော။ (ဝိသိတံမံသံအသန္တိဘက္ခန္တိတိပိသိတအသာ, ဆိုအပ်လျက်ဝိသောဒရာဒိဂိုဏ်းဖြစ်ရကားပိသိတ၌ဣနှင့်တကိုချေ၍အသ၌သကိုစ၊အကိုအာဒီဃပြု၍ပိသာစပြီးသတည်း။ ပိသိတကား မံသ၏ပရိယာယ်တည်း။ ထို့ကြောင့်ပိသိတံကိုမံသံဖွင့်ရသည်။ ပိသောဒရာဒိ,၌လည်း၊ပိသိတဘက္ခံ ဥဒရံယဿာတိ ပိသိတဘက္ခေါဒရော,ဆိုအပ်လျက်၊ မလိုအပ်သည်ကိုချေ၍၊ လိုအပ်သည်ကိုသာ ယူရကား ပိသောဒရပြီးသည်။ ဘဝေသု ဝန္တဂမနော,ဆိုအပ်လျက်ဘဂဝါ,ပြီး၏သို့တည်း။ ပိသောဒရာဒိပက္ခေပေန, ဟူသောအဋ္ဌကထာ၌လည်းဤသို့သောအဓိပ္ပါယ်ကိုယူမှသဘောကျသည်မှတ်။ ။ ယဿ၊ အကြင်ဘီလူးအား။ ပိသိတဘက္ခံ၊ အသားလျှင်အစာရှိသော။ ဥဒရံ၊ ဝမ်းသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ပေး)။

ထိုပုဏ္ဏားသည်ထိုဘီလူးလာလတ်သည်ကိုမြင်၍ဘီလူးသည်အတုံ့အသက်ရှည်စေသောဟူ၍ မဆိုကုန်သောသူတို့ကို စားတတ်သောဘီလူးသည်ဖြစ်လတ္တံ့။ တုံ့၍အသက်ရှည်စေဟုဆိုခြင်းကိုပြုအံ့ ဟုကြံ၏။ ကြံပြီး၍ထိုပုဏ္ဏားသည်သားကိုအာရုံပြု၍။ ။

(၁၆၀)တွံပိ ဝဿသတံ ဇီဝ၊ အပရာနိ စ ဝီသတိ။

ဝိသံ ပိသာစာ ခါဒန္တု၊ဇီဝ တွံ သရဒေါ သတံ။

(၁၆ဝ) ပုတ္တ၊ ချစ်သား။ တွံပိ၊ ချစ်သားသည်လည်း။ ဝဿ-သတံ၊ အနှစ်တစ်ရာပတ်လုံး၎င်း။ အပရာခို၊ ထိုမှတစ်ပါးကုန်သော။ ဝီသတိစ၊ အနှစ်နှစ်ဆယ်တို့ပတ်လုံး၎င်း။ ဇီဝ၊ အသက်ရှည်စေသော။ ဝိသာစာ၊ လူသားစားကြူးဘီလူးတို့သည်။ ဝိသံ၊ လတ်တလောသေစေတတ်သောအဆိပ်ကို။ ခါဒန္တု၊ စားရစေကုန်သတည်း။ တွံ၊ ချစ်သားမူကား။ ဝီသု-တ္တရံ၊ နှစ်ဆယ်အလွန်ရှိသော။ သရဒေါ-သတံ၊ အနှစ်တစ်ရာပတ်လုံး။ ဇီဝ၊ အသက်ရှည်စေသော။ (ဤဇာတ်၌၊ဇီဝတွံသရဒေါသတန္တိ တွံပနဝီသုတ္တရံဝဿသတံဇီဝါဟိ၊ သရဒေါသတဉှိဂဏှိယမာနံဝဿသတမေဝဟောတိ၊တံပုရိမေဟိဝီသာယသဒ္ဓိံဝီသုတ္တရံဣဓအဓိပ္ပေတော။ ဟူသောအဋ္ဌကထာအလို၊သရဒသဒ္ဒါသည်သရဒဥတုကိုဟောသတည်း။ သရဒဥတုတရာအရေအတွက် ရှိကလည်း အနှစ်တစ်ရာပင် ဖြစ်၍အနှစ်တစ်ရာဟူသောအနက်ကိုဆိုသတည်း။ ဝဿသံဝစ္ဆရောနိတ္ထီ၊သရဒေါဟာယနောသမာ၊ ဤအဘိဓာန်အလို။ ဝဿ၊သံဝစ္ဆရ၊သရဒ၊ဟာယန,တို့သည်နှစ်ဟောပရိယာယ်ချည်းဖြစ်သည်ဟု မှတ်ရာသည်)။ ။

ဘဂ္ဂဇာတကံပဉ္စမံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သောသဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ အလီနစိတ္တံ နိဿာယ, အစရှိသောဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤအလီနစိတ္တဇာတ်ကို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊လုံ့လကိုလျှော့သောရဟန်း တစ်ပါးကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

(၁၆၁) အလီနစိတ္တံ နိဿာယ၊ပဟဋ္ဌာ မဟတီ စမူ။

ကောသလံ သေနာသန္တုဋ္ဌံ၊ဇီဝဂ္ဂါဟံ အဂါဟယိ။

(၁၆၂)ဧဝံ နိဿယ-သမ္ပန္နော၊ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော။

ဘာဝယံ ကုသလံ ဓမ္မံ၊ယောဂ-က္ခေမဿ ပတ္တိယာ။

ပါပုဏေ အနုပုဗ္ဗေန၊သဗ္ဗ-သံယောဇန-က္ခယံ။

(၁၆၁-၁၆၂) ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ မဟတီ၊ များစွာသော။ စမူ၊ ဗာရာဏသီစစ်သည်အပေါင်းသည်။ အလီနစိတ္တံ၊ အလီနစိတ္တမင်းသားကို။ နိဿာယ၊ အမှီရ၍။ နော၊ ငါတို့၏။ ပဝေဏီရဇ္ဇံ၊ အနွယ်စဉ်ဆက်ဖြစ်သောတိုင်းပြည်ကို။ လဒ္ဓန္တိ၊ ရပေတော့မည်ဟု။ ပဟဋ္ဌာ၊ ရွှင်ရွှင်လန်းလန်း ဝမ်းပန်းတသာဖြစ်လတ်၍။ သေန၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော။ ရဇ္ဇေန၊ တိုင်းပြည်ဖြင့်။ အသန္တုဋ္ဌံ၊ မရောင့်ရဲမူ၍။ ပရရဇ္ဇလောဘေန၊ သူတစ်ပါးတိုင်းပြည်ကိုရမ္မက်ကပ်သဖြင့်။ အာဂတံ၊ ချီလာသော။ ကောသလံ၊ ကောသလမင်းကို။ ဇီဝဂ္ဂါဟံ၊ မသတ်မူ၍အရှင်ဖမ်းသည်ကို။ အဂါဟယိယထာ၊ ဆင်မင်းကိုဖမ်းစေ၏သို့။ ဧဝံတထာ၊ ထို့အတူ။ ယောဂက္ခေမဿ၊ ယောဂလေးပါးဖြင့်ဘေးမရှိရာနိဗ္ဗာန်သို့။ ပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။ ကုသလံ၊ အပြစ်မရှိကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုပေးခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ဓမ္မံ၊ သုံးဆယ့်ခုနှစ်ပါးသောဗောဓိပက္ခိယတရားကို။ ဘာဝယံဘာဝယန္တော၊ ပွါးစေသော။ နိဿယ-သမ္ပန္နော၊ ကလျာဏမိတ္တတည်းဟူသောအမှီကောင်းနှင့်ပြည့်စုံသော။ အာရဒ္ဓ-ဝီရိယော၊ မနစ်မဆုတ်အားထုတ်အပ်သော သမ္မပ္ပဓာန လုံ့လလေးအင်ပြည့်စုံလင်သော။ ဘိက္ခု၊ ဖြူစင်သောသီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အနုပုဗ္ဗေန၊ ဝိပဿနာဉာဏ်မှစ၍အောက်မဂ်အောက်ဖိုလ် ဉာဏ်အစဉ်အားဖြင့်။ သဗ္ဗ-သံယောဇန-က္ခယံ၊ အလုံးစုံသောသံယောဇဉ်တို့၏ ကုန်ရာကုန်ကြောင်း အရဟတ္တမဂ်၏အဆုံး၌ဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏေ၊ ရောက်ရာ၏။ (စမုအဒနေ၊ စားခြင်းဝါးခြင်း။ စမတိ။စမူ။ စမူတိသေနာ။ ဘိက္ခူတိပရိသုဒ္ဓါဒိဝစနမေတံ။ အဋ္ဌကထာ။ အနုပ္ပန္နာနံ အကုသလာနံဓမ္မာနံအနုပ္ပါဒါယဝါယာမော,စသည်ကို သမ္မပ္ပဓာန်အင်္ဂါလေးပါးယူ)။

အလီနစိတ္တဇာတကံ ဆဋ္ဌံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သောသဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ ယေနကာမံပဏာမေတိ, အစရှိသော ဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤဂုဏဇာတ်ကို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ အသျှင်အာနန္ဒာမထေရ်၏ ပုဆိုးတစ်ထောင်ရခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

ဤဇာတ်၌၊အကြင်သူသည် မိမိ၏အထံ၌အကြင်သူ၏နေခြင်းကိုမနှစ်သက်။ ထိုသူသည် ထိုမနှစ်သက်သောသူကို သွားလေလော့ဟူ၍မနှင်ထုတ်ကောင်းသလော။ ညှဉ်းဆဲခြင်းမည်သည်ကား အဘယ်အကျိုးရှိပါအံ့နည်းဟုဆိုလို၍။

(၁၆၃)ယေန ကာမံ ပဏာမေတိ၊ဓမ္မော ဗလဝတံ မိဂီ။

ဥန္နဒန္တီ ဝိဇာနာဟိ၊ဇာတံ သရဏတော ဘယံ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုမြေခွေးဆိုသတည်း။

(၁၆၃) ဥန္နဒန္တိ၊ အထက်သို့ကော့ညွတ်သောအစွယ်ပြူးပြူးရှိသော။ မိဂိ၊ သားများသနင်းခြင်္သေ့မင်း။ ဣဿရော၊ အစိုးရသောသူသည်။ အတ္တနော၊ မိမိကို။ သောကံ၊ မှီဝဲခစားသသူကို။ ယေန၊ အကြင်အရပ်အဘို့ဖြင့်။ ကာမံ၊ သွားစေခြင်းငှါအလိုရှိ၏။ တေနဒိသာဘာဂေန၊ ထိုအရပ်အဖို့ဖြင့်။ ပဏာမေတိ၊ နှင်ထုတ်လိုက်၏။ ဧသော၊ ဤသို့အလိုရှိရာနှင်လိုက်ခြင်းသည်။ ဗလဝတံ၊ အစိုးရလတ်၊အားရှိမြတ်သောသူတို့၏။ ဓမ္မော၊ ထုံးစံသဘောတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ တွံ၊ ခြင်္သေ့မင်းသည်။ ဝိဇာနာဟိ၊ သိတော်မူလော့။ အမှာကံ၊ ငါတို့အား။ သရဏတော၊ ကိုးကွယ်ရာမှ။ ဘယံ၊ ဘေးသည်။ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ ဇာတံ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။ တသ္မာ၊ ထိုသို့ကိုးကွယ်ရာမှဘေးလာသောကြောင့်။ မယံ၊ ငါတို့သည်။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ဝသနဋ္ဌာနမေဝ၊ နေမြဲအရပ်သို့သာလျှင်။ ဂမိဿာမ၊ သွားကြကုန်တော့အံ့။

(မိဂီတိသီဟံအာလပတိ၊သောဟိမိဂရာဇတာယ မိဂါအဿအတ္ထီတိမိဂီ။ ဥန္န-ဒန္တီတိသီဟမေဝ အာလပတိ၊သောဟိဥန္နတာနံ ဒန္တာနံအတ္ထိတာ ယဥန္နတာဒန္တာအဿအတ္ထီတိဥန္န-ဒန္တီ။ ဟူသောအဋ္ဌကထာကိုရှု၍အနက်ကိုသိရာသည်)။ ။ တနည်း။ သာမိ၊ အသျှင်ခြင်္သေ့မင်း။ တဝ၊ အသျှင်ခြင်္သေ့မင်း၏။ ဥန္န-ဒန္တီ၊ အထက်သို့ကော့ညွတ်သော အစွယ်ပြုံးပြုံးရှိသော။ မိဂီ၊ ခြင်္သေ့မင်းသည်။ မမ၊ ငါ၏။ ပုတ္တဒါရံ၊ သားမယားကို။ တဇ္ဇေန္တိ၊ ခြိမ်းခြောက်လျက်။ တေန၊ အကြင်အကြင်သို့သောအခြင်းအရာဖြင့်။ ကာမံဣစ္ဆတိ၊ အလိုရှိ၏။ တေန၊ ထိုထိုအခြင်းအရာဖြင့်။ ပဏာမေတိ၊ နှင်ထုတ်၏။ ဝိဟေဌေတိပိ၊ ညှဉ်းလည်းညှဉ်းဆဲ၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ တွံ၊ အသျှင်ခြင်္သေ့မင်းသည်။ ဝိဇာနာဟိ၊ သိတော်မူလော့။ တတ္ထ၊ ထိုနိုင်သောသူကိုညှဉ်းဆဲကလူပြုရာ၌။ အမှေဟိ၊ ငါတို့သည်။ ကိံ၊ အဘယ်ကို။ ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှါ။ သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းတော့အံ့နည်း။ ဧသဧသော၊ ဤသို့နိုင်ထက်ကလူပြုခြင်းသည်။ ဗလဝတံ၊ အစိုးရလတ်၊အားရှိ မြတ်သော သူတို့၏။ ဓမ္မော၊ ထုံးစံသဘောတည်း။ ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ မယံ၊ ငါတို့သည်။ ဂမိဿာမ၊ သွားကြကုန်တော့အံ့။ ကသ္မာ၊ အဘယ့်ကြောင့်နည််းဟူမူကား။ အမှာကံ၊ ငါတို့၏။ သရဏတော၊ ကိုးကွယ်ရာမှ။ ဘယံ၊ ဘေးသည်။ ဇာတံ၊ ဖြစ်လတ်ပြီ။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဂမနမေဝ၊ သွားခြင်းသည်သာလျှင်။ သာဓု၊ ကောင်းတော့သည်။ (ဤနည်း၌ ခြင်္သေ့မကတ္တားဟောဖြစ်၍ မိဂီဥန္နဒန္တီ, ဟု၊ဤ,နှင့်လိုသည်)။ ။

ဤသို့ဆိုသား၊ မြေခွေးစကားကိုကြားလတ်က ခြင်္သေ့မင်းသည်။ သည်းတွင်းကြင်နာသနားစွာရကားမယားကိုနားသွင်းလို၍။ ။

(၁၆၄)အပိစေပိ ဒုဗ္ဗလော မိတ္တော၊မိတ္တဓမ္မေသု တိဋ္ဌတိ။

သော ဉာတကော စ ဗန္ဓု စ၊သော မိတ္တော သော စ မေ သခါ။

ဒါဌိနိ မာတိမညိတ္ထော၊သိင်္ဂါလော မမ ပါဏ-ဒေါ။

(၁၆၄) ဒါဌိနိ၊ ခြင်္သေ့မ။ စေ၊ အကယ်၍။ ဒုဗ္ဗလောဝိ၊ အားနည်းငြားသော်လည်း။ မိတ္တော၊ အဆွေခင်ပွန်းသည်။ မိတ္တ-ဓမ္မေသု၊ အဆွေခင်ပွန်းတို့၏တရားတို့၌။ အပိ တိဋ္ဌတိ၊ အကယ်၍ တည်ခြင်းငှာတတ်နိုင်ပေအံ့။ သော၊ ထိုအဆွေခင်ပွန်းတရား၌တည်ပေသသူသည်။ ဉာတကောစ၊ အမျိုးလည်းဖြစ်၏။ သော၊ ထိုမြေခွေးသည်။ မေ၊ ငါ၏။ မိတ္တောစ၊ အဆွေခင်ပွန်းလည်းဖြစ်ပေ၏။ သော၊ ထိုမြေခွေးသည်။ မေ၊ ငါ၏။ သခါစ၊ စားဖော်သောက်ဖက်လည်းဖြစ်ပေ၏။ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ သိင်္ဂါလော၊ မြေခွေးသည်။ မမ၊ ငါ့အား။ ပါဏ-ဒေါ၊ အသက်ကိုပေးပေတတ်၏။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ သဟာယံဝါ၊ အပေါင်းအဖော်ဖြစ်သောမြေခွေးကို၎င်း။ သဟာယိံဝါ၊ အပေါင်းအဖော်ဖြစ်သောမြေခွေးမကို၎င်း။ တုမှေ၊ သင်တို့သားသ္မီးတစ်စုတို့သည်။ မာ-တိမညဝှေါ၊ မထီမဲ့မြင်မပြုကြကုန်လင့်။ (ပဉ္စမီဝှေါဝိဘတ်ဖြစ်၍ သဗ္ဗဓာတ်ဖြစ်ရကား ဣ,မလာသင့်။ အဋ္ဌကထာ၌။ ဘဒ္ဒေဒါဌသမ္ပန္နေသီဟိမာမယှံ သဟာယိံ ဝါသဟာယံဝါ အတိမညိ,ဟူသည်ကား။ အမိအကြီးပဋ္ဌာနဖြစ်၍ ခေါင်းခေါက်၍ဆိုသည်သာ။ ပါဠိ၌မာတိမညဝှေါ,ဟု၊ဗဟုဝုစ်ဖြင့်ဟောရကား သားအမိတစ်စုလုံးကိုပင်ဆုံးမသည်မှတ်ရမည်။ အပိစေပိ၌တစ်ခုသောအပိသည် အနုဂ္ဂဟတ္ထ ချီးမြှောက်ခြင်းအနက်ရှိ၏။ တစ်ခုသောအပိသည် သမ္ဘာဝနတ္ထချီးမွမ်းခြင်းအနက်ရှိ၏)။ ။

ဂုဏဇာတကံသတ္တမံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သော သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ **နယိဒံဝိသမသီလေန,အစရှိသော ဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤသုဟနုဇာတ်ကို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌သီတင်း သုံးနေတော်မူစဉ်၊ ကြမ်းကြုတ်ကုန်သောနှစ်ယောက်ကုန်သော ရဟန်းတို့ကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

ထိုအခါဗြဟ္မဒတ်မင်းသည်၊ အဆွေအမတ်ကြီး၊ဤမြင်းစဉ်းလဲနှစ်စီးတို့သည်တစ်ပါးကုန်သောမြင်းတို့ ၏အပေါ်၌သာ ကြမ်းကြုတ်ရုန့်ရင်းကုန်၏။ နိုင်ထက်ကလူမူတတ်ကုန်၏။ တစ်ပါးကုန်သောမြင်းတို့ကို ကိုက်ကုန်၏။ နာသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်စေတတ်ကုန်၏။ ယခုအခါ၌အချင်းချင်းသည်တမူကား၊ ကိုယ်ကိုလျက်ကြကုန်လျက်၊ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ကုန်၍ရကြကုန်၏။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည်အဘယ်မည်သောအကြောင်းကြောင့်တုန်းနည်းဟု၊ ဘုရားလောင်းကိုမေး၏။ ဘုရားလောင်းသည်၊မြတ်သောမင်းကြီး၊ဤမြင်းနှစ်စီးတို့သည် မညီမျှသောအလေ့ရှိကုန်သည်လည်းမဖြစ်ကုန်။ မညီမျှသောသဘောရှိသည်လည်းမဖြစ်ကုန်။ ထိုမြင်းနှစ်စီးတို့သည်တူမျှသော အလေ့ရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်၏။ တူမျှသောသဘောရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်၏ဟုဆို၍။

(၁၆၅)နယိဒံ ဝိသမသီလေန၊သောဏေန သုဟနူ သဟ။

သုဟနူပိ တာဒိသောယေဝ၊ယော သောဏဿ သဂေါစရော။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုဆို၏။ ။

(၁၆၅) မဟာရာဇ၊ မြတ်သောမင်းကြီး။ သုဟနု၊ သုဟနုမည်သောမြင်းကြမ်းကြီးသည်။ သောဏေန၊ သောဏမည်သောမြင်းကြမ်းကြီးနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ယိဒံယံဣဒံပေမံ၊ အကြင်သို့သဘောရှိသောဤချစ်ခြင်းကို။ ကရောတိ၊ ပြု၏။ တံဣဒံပေမံ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော ဤချစ်ခြင်းကို။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ဝိသမ-သီလေန၊ မတူမျှသောသဘောအလေ့အားဖြင့်။ နကရောတိ၊ မပြု။ မဟာရာဇ၊ မြတ်သောမင်းကြီး။ သောဏော၊ သောဏသည်။ ယာဒိသော၊ အကြင်သို့သဘောရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ (ထည့်)။ သုဟနုပိ၊ သုဟနုသည်လည်း။ တာဒိသောယေဝ၊ ထိုသောဏသဘောနှင့်တူသောသဘောရှိသည်သာလျှင်တည်း။ သောဏဿ၊ သောဏ၏။ ယောသဂေါစရော၊ အကြင်မြင်းတို့ကိုကိုက်လျက် ကျက်စားခြင်းဟူသောမိမိအကျင့်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ သုဟနုပိ၊ သုဟနုသည်လည်း။ တံဂေါစရောယေဝ၊ ထိုသောဏ၏မြင်းတို့ကိုကိုက်လျက်ကျက်စားခြင်းဟူသောအကျင့်နှင့်တူသောအကျင့်ရှိသည်သာလျှင်တည်း။(ထည့်)။ ။

ထိုအာစာရဂေါစရတို့ကိုကားတစ်ပေါင်းတည်းပြု၍ပြခြင်းငှါ။ ။

(၁၆၆)ပက္ခန္ဒိနာ ပဂဗ္ဘေန၊နိစ္စံ သန္ဒါနခါဒိနာ။

သမေတိ ပါပံ ပါပေန၊သမေတိ အသတာ အသံ။

ဟူသောဒုတိယဂါထာကိုဘုရားလောင်းရွတ်ပြန်သတည်း။

(၁၆၆) မဟာရာဇ၊ မြတ်သောမင်းကြီး။ ဧတေသု၊ ထိုမြင်းနှစ်စီးတို့တွင်။ ပက္ခန္ဒိနာ၊ မြင်းတစ်ပါး၏ အပေါ်သို့ပြေးသွားတက်လွှားခြင်းအလေ့ရှိသော။ ပဂဗ္ဘေန၊ ကာယကံ၏ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်ခြင်းအစရှိသောဒုဿီလအကျင့်ရှိသော။ နိစ္စံ၊ အမြဲမပြတ်။ သန္ဒာနခါဒိနာ၊ မိမိကိုချည်သောကြိုးကို ကိုက်ဖြတ်တတ်သော အလေ့ရှိသော။ ပါပေန၊ ယုတ်မာစွာသော။ အညတရေန၊ တစ်စီးသောမြင်းနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ အညတရဿ၊ တစ်စီးသောမြင်း၏။ ပါပံ၊ ယုတ်မာသော အကျင့်အာစာရ ဒုဿီလသဘောသည်။ သမေတိ၊ တူကြ၏။ အသတာအနာစာရဂေါစရသမ္ပန္နေန၊ ယုတ်မာသောအကျင့် ယုတ်မာသောကျက်စားခြင်းဟူသော မသူတော်သဘောနှင့်ပြည့်စုံသော။ အညတရေန၊ တစ်ယောက်သောသူနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဣတရဿ၊ တစ်ယောက်သောသူ၏။ အသံအသာဓုကမ္မံ၊ မသူတော်အမှုသည်။ သမေတိ၊ တူကြ၏။ ဂူထာဒီနိ၊ မစင်စသည်တို့သည်။ ဂူထာဒီဟိ၊ မစင်စသည်တို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ သံသန္ဒန္တိဣဝ၊ နှီးနှောကုန်၏သို့။ သံသန္ဒတိ၊ နှီးနှောကြ၏။ ။

သုဟနုဇာတကံအဋ္ဌမံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသောလောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သော သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ ဥဒေတယံစက္ခုမာဧကရာဇာ,အစရှိသောဂါထာပုဒ် ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤမောရဇာတ်ကို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းကြီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ သာသနာတော်၌ငြီးငွေ့သောတစ်ယောက်သောရဟန်းကိုအကြောင်းပြု၍ဟောတော်မူ၏။

ထိုရွှေဥဒေါင်းသည် ညဉ့်၏လင်းလတ်သောအခါ ရွှေတောင်ထိပ်၌ နေလျက်၊တက်လတ်သောနေမင်းကိုကြည့်၍မိမိ၏ကျက်စားရာမြေ၌အစောင့်အရှောက်အရံအတားအကျိုးငှါမြတ်သောမန္တရားကိုဖွဲ့လိုရကား။ ။

(၁၆၇)ဥဒေတ-ယံ စက္ခုမာ ဧကရာဇာ၊ ဟရိဿဝဏ္ဏော ပထဝိပ္ပဘာသော။

တံတံ နမဿာမိ ဟရိ-ဿ-ဝဏ္ဏံ ပထဝိ-ပ္ပဘာသံ၊ တယာဇ္ဇ ဂုတ္တာ ဝိဟရေမု ဒိဝသံ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုရွတ်၏။ ။

(၁၆၇) စက္ခုမာ၊ အလုံးစုံသောစကြဝဠာ၌နေကုန်သောသူတို့၏မျက်စိရှိထသော။ (သဒ္ဒါနက်)။ ဝါ၊ အလုံးစုံသောစကြဝဠာ၌နေကုန်သောသူတို့အားမျက်စိအမြင်ကိုပေးတတ်ထသော။ ဧက-ရာဇာ၊ မြတ်သောမင်းဖြစ်ထသော။ ဝါ၊ အပြိုင်မရှိတဦးတည်းသောမင်းဖြစ်ထသော။ ဟရိ-ဿ-ဝဏ္ဏော၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိထသော။ ပထဝိ-ပ္ပဘာသော၊ မြေကြီးကိုထွန်းလင်းစေတတ်ထသော။ အယံ ဘာဏှမာ၊ ဤနေမင်းသည်။ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ ဥဒေတိ၊ အရှေ့လောကဓာတ်မှ တက်လတ်၏။ တံတသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဟရိ-ဿ-ဝဏ္ဏံ၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောအဆင်းရှိထသော။ ပထဝိ-ပ္ပဘာသံ၊ မြေကြီးကို ထွန်းလင်းစေတတ်ထသော။ တံ၊ အသျှင်နေမင်းကို။ အဟံ၊ အကျွန်ုပ်သည်။ နမဿာမိ၊ ရှိခိုးပါ၏။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ တယာ၊ သျှင်နေမင်းသည်။ ဂုတ္တာ၊ စောင့်ရှောက်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ မယံ၊ အကျွန်ုပ်တို့သည်။ ဣမံဤဒိသံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ဒိဝသံ၊ နေ့အဘို့ပတ်လုံး။ သုခံ၊ မထိဘေးဘျမ်း ချမ်းချမ်းသာသာ။ ဝိဟရေမု၊ လေးပါးသောဣရိယာပထ ဝိဟာရဖြင့်နေပါလိုကုန်၏။ ။

ဤသို့ဘုရားလောင်းသည်ဤဂါထာဖြင့်နေမင်းကိုရှိခိုးပြီး၍။

(၁၆၈) ယေ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗဓမ္မေ၊ တေ မေ နမော တေ စ မံ ပါလယန္တု။

နမတ္ထု ဗုဒ္ဓါနံ နမ-တ္ထု ဗောဓိယာ၊ နမော ဝိမုတ္တာနံ နမော ဝိမုတ္တိယာ။

ဟူသော ဤဒုတိယဂါထာဖြင့်လွန်တော်မူလေကုန်ပြီးသောပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော် မူကုန်ပြီးသောဘုရားသျှင်တို့ကို၎င်း၊ဘုရားသျှင်တို့၏ ဂုဏ်တော်ကျေးဇူးတော်တို့ကို၎င်းရှိခိုးပြန်၏။ (ဣမံ သောပရိတ္တံ ကတွာ၊ မောရောစရတိ ဧသနာ,ဟူသော ဤနှစ်ပါဒကိုကား၊ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးမှဆက်၍ဟောတော်မူ၏။

(၁၆၈) ဗြာဟ္မဏာ၊ မကောင်းမှုကို အပပြုတော်မူကုန်ပြီးထသော။ သဗ္ဗ-ဓမ္မေ၊ ကုန်အောင်စုံကုန်သော သင်္ခတအသင်္ခတတရားတို့ကို။ ဝါ၊ ကုန်အောင်စုံကုန်သော ခန္ဓာအာယတနဓာတ်တရားတို့ကို။ ဝေဒဂူ၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော သဘာဝလက္ခဏာ, သာမညလက္ခဏာအားဖြင့် ကိုယ်တော်ဉာဏ်အားထင်ရှားသည်တို့ကိုပြု၍ သုံးပါးသောမာရ်တို့၏ဦးထိပ်ကိုနှိပ်နှင်းပြီး၍ သောင်းလောကဓာတ်ကိုပဲ့တင်ထပ်စေလျက်ဗောဓိအပြင်၌အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သဗ္ဗညုတညာဏ်သို့ရောက်ကုန်ပြီးထသော။ ဝါ၊ သံသရာကိုလွန်ကုန်ပြီးထသော။ ယေယာဒိသာ၊ အကြင်သို့သဘောရှိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ သဗ္ဗညုဘုရားသျှင်တော်တို့သည်။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တေတာဒိသာ၊ ထိုသို့သဘောရှိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ သဗ္ဗညုဘုရားသျှင်တော်တို့သည်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်၏။ ဣမံဤဒိသံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ နမောနမက္ကာရံ၊ ရှိခိုးခြင်းကို။ သမ္ပဋိစ္ဆန္တုစ၊ ခံလည်းခံတော်မူစေကုန်သတည်း။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ မယာ၊ အကျွန်ုပ်သည်။ နမဿိတာ၊ ရှိခိုးအပ်ကုန်သော။ တေဘာဒိသာ၊ ထိုသို့သဘောရှိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ သဗ္ဗညု ဘုရားသျှင်တော်တို့သည်။ မံ၊ အကျွန်ုပ်ကို။ ပါလယန္တုစ၊ စောင့်လည်းစောင့်တော်မူစေကုန်သတည်း။ ဗုဒ္ဓါနံ၊ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်သဗ္ဗညုတညာဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူကုန်သော ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူကုန်ပြီးသော ဘုရားသျှင်တော်တို့အား။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ တေသညေဝ၊ ထိုဘုရားသျှင်တော်တို့၏သာလျှင်။ ဗောဓိယာ၊ မဂ်လေးတန်ဖိုလ်လေးတန်တို့၌ ဉာဏ်ဟုဆိုအပ်သောဗောဓိအား။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ ဝိမုတ္တာနံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော ဝိမုတ္တိဖြင့်သံသရာ ဝဋ်မှကျွတ်လွတ်တော်မူကုန်ပြီးသော သျှင်တော်ဘုရားတို့အား။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ တေသံ၊ ထိုဘုရားသျှင်တို့၏။ ဝိမုတ္တိယာ၊ တဒင်္ဂဝိမုတ္တိ,ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိ,သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ, ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တိ, နိဿရဏဝိမုတ္တိ,ဟု၊ဆိုအပ်သောငါးပါးသောဝိမုတ္တိအားလည်း။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သောမောရော၊ ထိုရွှေဥဒေါင်းမင်းသည်။ ဣမံဤဒိသံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ပရိတ္တံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှစောင့်ရှောက်ကွယ်ကာတတ်သောမန္တရားကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဧသနာ ဧသနာယ၊ အပွင့်အသီးအစရှိသောအထူးထူးအပြားပြားသောအစာကို ရှာအံ့သောငှါ။ စရတိ၊ သွား၏။

ရဟန်းတို့၊ထိုရွှေဥဒေါင်းသည် ဤသို့နေ့ပတ်လုံးကျက်စား၍ ညဉ့်အခါတောင်ထိပ်၌နေ၍ ဝင်လေသောနေမင်းကို ကြည့်လျက်ဘုရားသျှင်တို့၏ဂုဏ်တော်တို့ကိုဆင်ခြင်ရာအရပ်၌အစောင့်အရှောက်အရံအတားအကျိုးငှါ၊တဖန်မြတ်သောမန္တရားကိုဖွဲ့လိုရကား။ ။

(၁၆၉) အပေတ-ယံ စက္ခုမာ ဧကရာဇာ၊ဟရိဿဝ-ဏ္ဏော ပထဝိ-ပ္ပဘာသော။

တံ တံ နမ္မဿာမိ ဟရိဿဝဏ္ဏံ ပထဝိပ္ပဘာသံ၊တယာဇ္ဇ ဂုတ္တာ ဝိဟရေမု ရတ္တိံ။

ယေ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗ-ဓမ္မေ၊တေ မေ နမော တေ-စ မံ ပါလယန္တု။

နမတ္ထု ဗုဒ္ဓါနံ နမ-တ္ထု ဗောဓိယာ၊နမော ဝိမုတ္တာနံ နမော ဝိမုတ္တိယာ။

ဟူသောဤဂါထာတို့ကိုရွတ်၏။ (ဣမံ သော ပရိတ္တံ ကတွာ၊မောရောဝါသမကပ္ပယိ။ ဟူသောနှစ်ပါဒကိုလည်းဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူပြီးမှဆက်၍ဟောတော်မူ၏။ ။

(၁၆၉) စက္ခုမာ၊ အလုံးစုံသောစကြဝဠာ၌နေကုန်သောသူတို့၏မျက်စိရှိထသော။ ဧက-ရာဇာ၊ မြတ်သောမင်းဖြစ်ထသော။ ဟရိ-ဿ-ဝဏ္ဏော၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိထသော။ ပထဝိ-ပ္ပဘာသော၊ မြေကြီးကိုထွန်းလင်းစေတတ်ထသော။ အယံဘာဏုမာ၊ ဤနေမင်းသည်။ အပေတိ၊ ဝင်၏။ တံတသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဟရိ-ဿ-ဝဏ္ဏံ၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောအဆင်းရှိထသော။ ပထဝိ-ပ္ပဘာသံ၊ မြေကြီးကိုထွန်းလင်းစေတတ်ထသော။ တံ၊ အသျှင်နေမင်းကို။ အဟံ၊ အကျွန်ုပ်သည်။ နမဿာမိ၊ ရှိခိုးပါ၏။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ တယာ၊ သျှင်နေမင်းသည်။ ဂုတ္တာ၊ စောင့်ရှောက်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ မယံ၊ အကျွန်ုပ်တို့သည်။ ဣမံဤဒိသံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ရတ္တိံ၊ ညဉ့်အဘို့ပတ်လုံး။ သုခံ၊ မထိဘေးဘျမ်း ချမ်းချမ်းသာသာ။ ဝိဟရေမု၊ လေးပါးသောဣရိယာပထဝိဟာရဖြင့်နေပါလိုကုန်၏။ ။

ဤသို့ဘုရားလောင်းသည်ဤဂါထာဖြင့်နေမင်းကိုရှိခိုးပြီး၍။ ။

(၁၇၀) ယေ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗဓမ္မေ၊တေ မေ နမော တေ စ မံ ပါလယန္တု။

မတ္ထု ဗုဒ္ဓါနံ နမတ္ထု ဗောဓိယာ၊နမော ဝိမုတ္တာနံ နမော ဝိမုတ္တိယာ။

ဟူသောဒုတိယဂါထာဖြင့် လွန်တော်မူလေကုန်ပြီးသောပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူကုန်ပြီးသောဘုရားသျှင်တို့ကို၎င်း၊ဘုရားသျှင်တို့၏ဂုဏ်တော်ကျေးဇူးတော်တို့ကို၎င်းရှိခိုးပြန်၏။ ။

(၁၇၀) ဗြာဟ္မဏာ၊ မကောင်းမှုကို အပပြုတော်မူကုန်ပြီးထသော။ သဗ္ဗဓမ္မေ၊ ကုန်အောင်စုံကုန်သောသင်္ခတအသင်္ခတတရားတို့ကို။ ဝေဒဂူ၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော သဘာဝလက္ခဏာ သာမညလက္ခဏာအားဖြင့်ကိုယ်တော်ဉာဏ်အားထင်ရှားသည်တို့ကိုပြု၍ သုံးပါးသောမာရ်တို့၏ဦးထိပ်ကိုနှိပ်နင်းပြီး၍သောင်းလောကဓာတ်ကို ပဲ့တင်ထပ်စေလျက်ဗောဓိအပြင်၌အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သဗ္ဗညုတညာဏ်သို့ရောက်ကုန်ပြီးထသော။ ယေယာဒိသာ၊ အကြင်သို့သဘောရှိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ သဗ္ဗညုဘုရားသျှင်တော်တို့သည်။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တေတာဒိသာ၊ ထိုသို့သဘောရှိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ သဗ္ဗညုဘုရားသျှင်တော်တို့သည်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်၏။ ဣမံဤဒိသံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ နမောနမက္ကာရံ၊ ရှိခိုးခြင်းကို။ သမ္ပဋိစ္ဆန္တုစ၊ ခံလည်းခံတော်မူစေကုန်သတည်း။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ မယာ၊ အကျွန်ုပ်သည်။ နမဿိတာ၊ ရှိခိုးအပ်ကုန်သော။ တေတာဒိသာ၊ ထိုသို့သဘောရှိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ သဗ္ဗညုဘုရားသျှင်တော်တို့သည်။ မံ၊ အကျွန်ုပ်ကို။ ပါလယန္တုစ၊ စောင့်လည်းစောင့်ရှောက်တော်မူစေကုန်သတည်း။ ဗုဒ္ဓါနံ၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် သဗ္ဗညုတညာဏ်နှင့်ပြည့်စုံတော်မူကုန်သောပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူကုန်ပြီးသောဘုရားသျှင်တော်တို့အား။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ တေသညေဝ၊ ထိုဘုရားသျှင်တော်တို့၏သာလျှင်။ ဗောဓိယာ၊ မဂ်လေးတန်ဖိုလ်လေးတန်တို့၌ ဉာဏ်ဟုဆိုအပ်သောဗောဓိအား။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ ဝိမုတ္တာနံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသောဝိမုတ္တိဖြင့်သံသရာဝဋ်မှ ကျွတ်လွတ်တော်မူကုန်ပြီးသော သျှင်တော်ဘုရားတို့အား။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ တေသံ၊ ထိုဘုရားသျှင်တော်တို့၏။ ဝိမုတ္တိယာ၊ တဒင်္ဂဝိမုတ္တိ,ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိ, သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ,ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တိ,နိဿရဏဝိရတ္တိ,ဟု၊ဆိုအပ်သောငါးပါးသောဝိမုတ္တိအားလည်း။ နမော၊ အကျွန်ုပ်၏ရှိခိုးခြင်းသည်။ အတ္ထု၊ ဖြစ်စေသတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သောမောရော၊ ထိုရွှေဥဒေါင်းမင်းသည်။ ဣမံဤဒိသံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ပရိတ္တံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှစောင့်ရှောက်ကွယ်ကာတတ်သောမန္တရားကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ နိဝါသနဋ္ဌာနေ၊ မိမိနေရာရွှေတောင်ထိပ်၌။ ဝါသံ၊ နေခြင်းကို။ အကပ္ပယိ၊ ပြုပြီ။ (စက္ခုဧတဿ အတ္ထီတိ စက္ခုမာ။ ဧတဿ၊ ဤသျှင်နေမင်းအား။ စက္ခု၊ အလုံးစုံသောစကြဝဠာ၌နေကုန်သောသူတို့၏မျက်စိသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိသည်မည်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ဤသို့လူများမျက်စိ သူ့ဝယ်ရှိသည်မည်ပါသောကြောင့်။ သော၊ ထိုသျှင်နေမင်းသည်။ စက္ခုမာ၊ စက္ခုမာမည်၏။ အသူ၏မျက်စိကိုမျက်စိဆိုမည်နည်းဟူမူ၊အလင်းကိုမြင်ခြင်းငှါစွမ်းနိုင်ကုန်သော သကလ စက္ကဝါဠ ဝါသီမဟာဇနတို့၏မျက်စိကိုမျက်စိဆိုမည်။ သလာတိမ်လွှမ်း၍မမြင်စွမ်းနိုင်သသူ့မျက်စိကိုကားမဆိုကောင်း။ ထိုသကလစက္ကဝါဠဝါသီမဟာဇနတို့၏မျက်စိသည်သျှင်နေမင်းအားညဉ့်ကိုသူတိမ်း၍ နေ့မှပေးဘိ၏သို့ရှိသည်မည်၏။ အကြောင်းမူ။ နေမင်းထွက်မှမြင်နိုင်ကြ၏။ မျက်စိအလင်းကို သျှင်နေမင်းပေးသည်မည်သောကြောင့်တည်း။ ။ ဤသို့သောအနက်ကိုဆရာ့လက်ဖြစ်မှတ်ရမည်လောဟူမူ။ ။ စက္ခုမာတိသကလ စက္ကဝါဠဝါသီနံ အန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ စက္ခု ပဋိလာဘကရဏေန ယန္တေန တေသံဒိန္နံ စက္ခု၊တေန စက္ခုမာ။ ။ ဤသို့ကျောက်ကြီးငါးခို အဋ္ဌကထာဆရာ့နည်းကိုယူ၍သာဆိုရသည်။ အတ္တနောမတိမျှမဟုတ်။

စက္ခုမာတိ၊ စက္ခုမာဟူသောပုဒ်၏။ အတ္ထော၊ အနက်ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိအပ်၏။ သကလစက္ကဝါဠဝါသီနံ၊ အလုံးစုံသောစကြဝဠာ၌နေကုန်သောသူတို့၏။ အန္ဓကာရံ၊ ကန်းသည်၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်သောမှောင်ကို။ ဝိဓမိတွာ၊ လွှင့်၍၊လွှင့်သောအားဖြင့်။ စက္ခုပဋိလာဘကရဏေန၊ မျက်စိကိုရခြင်းကိုပြုခြင်းဖြင့်။ ဝါ၊ ပြုတတ်သော။ ယန္တေန၊ နေယန္တရားသည်။ တေသံ၊ ထိုသကလစက္ကဝါဠဝါသီတို့အား။ စက္ခု၊ မျက်စိကို။ ဒိန္နံ၊ ပေးအပ်သည်မည်၏။ တေန၊ ထိုသို့မျက်စိပေးသည်မည်သောကြောင့်။ (တနည်း)။ တေန၊ ထိုမိမိသည်ပေးအပ်သောလူများမျက်စိအားဖြင့်။ သူရိယော၊ နေမင်းသည်။ စက္ခုမာ၊ လူတို့မျက်စိအပ်၍ထားသကဲ့သို့ရှိသည်မည်၏။

တစ်ခုသောစကြဝဠာ၌ နေတစ်စင်းသာရှိသောကြောင့်၊ဧကရာဇာ,ဟူသည်။ ဧက,သဒ္ဒါ အသဟာယတ္ထတည်း။ ။ သကလစက္ကဝါဠေအာလောကကရာနံ အန္တရေသေဋ္ဌဝိ သေဋ္ဌဋ္ဌေနဧကရာဇာ။ ။ ဤအဋ္ဌကထာအလိုသော်၊သေဋ္ဌထ္ထတည်း။ ။

သေဋ္ဌာသဟာယသင်္ခါည၊ တုလျေသွေကော တိလိင်္ဂကော,ဟုသဒ္ဒဝိဒူတို့လည်းဆိုစကုန်၏။ ဟရိနာသမာနောဝဏ္ဏောယဿသောတိ ဟရိ-ဿ-ဝဏ္ဏော။ ။ ဟရိ,သဒ္ဒါသုဝဏ္ဏဝါစက။ သမာနကိုသ,ရေး၍ဒွေးဘော်လာ။ တံတံ၌ ရှေ့တံ,ကားပဉ္စမီအနက်၌အံတည်း။ နောက်တံ,ကား တုမှသဒ္ဒါ၏ကာရိယ ဒုတိယန္တတည်း။ ရှေ့တံ,ကား ပယောဂဝန္တသဗ္ဗနာမ်၊နောက်တံ,ကားဝစနသဗ္ဗနာမ်တည်း။ နမဿာမိကားနမုဓာတ်နောင်၊နမောတွဿော,သုတ်ဖြင့် အဿပစ္စည်းသက်ပြီးမှဝိဘတ်သက်၍ ဒီဃရောက်သည်။ နမဿ ဝန္ဒနာယံ, ဟူသောဆရာ့အလို၊နမဿဓာတ်ပင်ဆို။ ဝိဟရေမု,၌၊ဧယျာမဝိဘတ်ကိုဧမု,ရေးသည်။ ကွစိဧယျာမဿေမု။ ဧယျာမဝိဘတ္တိယာဧမုအာဒေသောဟောတိကွစိ။ တယာဇ္ဇဂုတ္တာဝိဟရေမုဒိဝသံ၊ကထံဇာနေမုတံမယံ၊နနောဒက္ခေမုသမ္ဗုဒ္ဓံဣစ္စာဒိ။ ။ သဒ္ဒနီတိ။ ။ လမ်းသွားရင်းမြင်ကောင်းရာရာမြင်ပါစေဟု ရေးလိုက်သည်။ ကျမ်းအရှိသား၊စကားပိုသည်ဟု မဆိုသာ။ ။ ဗာဟိတပါပ,ကိုနိရုတ္တိနည်းအားဖြင့်ဤ၌ဗြာဟ္မဏ,ဆိုသည်။ ဝိသုဒ္ဓိဗြာဟ္မဏကိုယူ။ ဇာတိမတ္တဘောဝါဒိဗြာဟ္မဏမဟုတ်။ သဗ္ဗေသင်္ခတာသင်္ခတေဓမ္မေသဗ္ဗေဝါခန္ဓာယတနဓာတုဓမ္မေ သလက္ခဏဝသေန အတ္တနောဉာဏဿ ဝိဒိတေပါ ကဋေကတွာ ဂတာတိဏ္ဏံမာရာနံ မတ္ထကံမဒ္ဒိတွာဒသသဟဿိလောက ဓာတုံဥန္နာဒေတွာ ဗောဓိတလေ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ပတ္တာ သံသာရံဝါအတိက္ကန္တာတိဝေဒဂူ,ပြု။ ။ သဗ္ဗဓမ္မေ,ကားဝေဒဂူ,၏ကံတည်း။ တေမေနမော၌၊တေ,ကားသမ္ပဋိစ္ဆန္တု၊ ဟူသောပါဌသေသကိုငဲ့သောကတ္တားပုဒ်။ ကံပုဒ်ပြု၍နမော,၌မစပ်ကောင်း။ နမောအယှဉ် သမ္ပဒါန်သာနေကောင်းသည်။ ဝန္ဒနေနမော,ဟူရကား၊နမော,ကား ဝန္ဒနာအနက်ကိုဟောသောဒုတိယန္တနိပါတ်ပုဒ်တည်း။ ထို့ကြောင့်၊ဧတံမမ ဣမံနမက္ကာရံပဋိစ္ဆန္တု,ဟုအဋ္ဌကထာမိန့်သော်။ နမတ္ထု,၌နမော,ကားပဌမန္တတည်း။ တဒင်္ဂဝိမုတ္တိ,ဝိက္ခမ္ဘန ဝိမုတ္တိ,သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ, ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တိ,နိဿရဏဝိမုတ္တီ,ပဉ္စဝိဓံဝိမုတ္တိ)။ ။

မောရဇာတကံနဝမံ။ ။

နတ်နှင့်တကွသော လောကကိုဆုံးမတော်မူတတ်သောသဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည်၊ ဧဝမေဝနုရာဇာနံ,အစရှိသောဂါထာပုဒ်ဖြင့်တန်းဆာဆင်အပ်သော ဤဝိနီလကဇာတ်ကို၊ဝေဠုဝန်ကျောင်းကြီး၌သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်၊ဒေဝဒတ်၏ ဘုရားအတုကိုပြုခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူ၏။ ။

ဝိနီလကသည် ဝိဒေဟမင်းကိုမြင်၍ ငါ့အားဝိဒေဟမင်းနှင့်အဘယ်မှာထူးအံ့နည်း။ ဤဝိဒေဟရာဇ်မင်းသည်သိန္ဓောမြင်းလေးစီးကသောရထား၌စီး၍မြို့ကိုလှည့်၏။ ငါသည်တမူကားဟင်္သာကသောရထား၌ စီး၍သွားရ၏ဟုကြံ၍ကောင်းကင်ဖြင့်သွားလျက်။ ။

(၁၇၁) ဧဝ-မေဝ နူရာဇာနံ၊ဝေဒေဟံ မိထိလဂ္ဂဟံ။

အဿာ ဝဟန္တိ အာဇညာ၊ယထာ ဟံသာ ဝိနီလကံ။

ဟူသောရှေးဦးစွာသောဂါထာကိုဆို၏။ ။

(၁၇၁) နု၊ ငါ့အကြံရှိသည်ကား။ ဝါ။ နု၊ စင်စစ်သဖြင့်။ ဝေဒေဟံ၊ ဝိဒေဟတိုင်း၏အရှင်ဖြစ်ထသော။ မိထိလဂ္ဂဟံ၊ မိထိလာပြည်ကြီး၌ရွှေဘုံရွှေနန်းသိမ်းမြန်းစိုးအုပ်လျက်စံနေထသော။ ရာဇာနံ၊ မင်းကို။ အာဇညာ၊ အကြောင်းဟုတ်သည်မဟုတ်သည်ကိုသိတတ်ကုန်သော။ အဿာ၊ မြင်းတို့သည်။ ဝဟန္တိယထာ၊ ဆောင်ကုန်၏သို့။ ဧဝမေဝ၊ ထို့အတူ၎င်းလျှင်။ ဝိနီလကံ၊ ဝိနီလကအမည်ရှိသော။ မံ၊ ငါ့ကို။ ဣမေဟံသာ၊ ဤဟင်္သာပျိုညီနောင်တို့သည်။ ဝဟန္တိ၊ ဆောင်ကုန်၏။ ။

ထိုဝိနီလကကိုအဘသည်အမျက်ထွက်၍ သင်သည် ငါ၏သားတို့ထက်လွန်မြတ်သလော။ ငါ၏သားတို့ကိုနှိပ်စက်၍ ရထား၌ကကုန်သော သိန္ဓောမြင်းတို့ကိုကဲ့သို့ ပြုဘိ၏။ မိမိ၏ပမာဏကိုမသိ။ ဤအရပ်သည် ကျက်စားရာအရပ်မဟုတ်။ သင်အမိ၏နေရာအရပ်သို့သာလျှင် သွားလေလော့ဟုခြိမ်းခြောက်၍။ ။

(၁၇၂)ဝိနီလ ဒုဂ္ဂံ ဘဇသိ၊အ-ဘူမိံ တာတ သေဝသိ။

ဂါမ-န္တကာနိ သေဝဿု၊ဧတံ မာတာလယံ တဝ။

(၁၇၂) တာတဝိနီလ၊ အချင်းဝိနီလ။ ဣမေသံ၊ ဤဟင်္သာပျိုညီနောင်တို့၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းအားဖြင့်။ တွံ၊ သင်သည်။ ဒုဂ္ဂံ၊ ရောက်နိုင်ခဲသောတောင်မြောင်းချောက်ကြားအရပ်သို့။ ဘဇသိ၊ ရောက်လာ၏။ အ-ဘူမိံ၊ သင်၏အရာမဟုတ်သောမြေအရပ်ကို။ တွံ၊ သင်သည်။ သေဝသိ၊ မှီဝဲလာ၏။ တွံ၊ သင်သည်။ ဂါမ-န္တရာနိ၊ ရွာစွန်းရွာနားအရပ်တို့ကို။ သေဝဿု၊ မှီဝဲလေလော့။ ဧတံဂါမ-န္တရံ၊ ဤမစင်တောအကောင်ပုပ်စွန့်ရာဖြစ်သောရွာစွန်းရွာနားအရပ်သည်။ တဝ၊ သင်၏။ မာတာ-လယံ၊ အမိကျီးမနေရာအရပ်တည်း။ တွံ၊ သင်သည်။ တတ္ထ၊ ထိုအမိကျီးမနေရာအရပ်သို့။ ဂစ္ဆ၊ သွားလေလော့။ (နုတိပရိဝိတက္ကေနိပါတော၊ဧကံသေဝိဝတ္တတိယေဝ။ ဝိမိဿံနီလံယဿာတိဝိနီလော၊ အဘဟင်္သာဖြစ်၍အညိုသက်သက်မဟုတ်၊ ရွှေရွှေဝါဝါရောလျက်ညိုသောအဆင်းရှိရကားဝီနိလမည်သည်။အမိမှရသောအမည်လည်းမဟုတ်၊အဘမှရသောအမည်လည်းမဟုတ်၊သူ့ဂုဏ်ပုဒ်တည်း)။ ။

ဝိနီလဇာတကံဒသမံ။ ။ ဒဠှဝဂ္ဂေါပဌမော။ တဿုဒ္ဒါနံ။ ။

ရာဇောဝါဒဉ္စ,သိင်္ဂါလံ၊သူကရံ,ဥရဂံ,ဘဂ္ဂံ။

အလီနစိတ္တ,ဂုဏဉ္စ၊ဟနု,မောရ,ဝိနီလကံ။